** Templario

---

SANTIAGO DE COMPOSTELA. Alvariño

---

Qué rabia me da ponerme el traje de caballero templario y ¡hala!, tirar para las cruzadas. Con lo bien que estoy sacando fotos a las flores. ¡Qué harto estoy de que la gente me cuente sus problemas! Es que no se dan cuenta de que no puedo más. Pues, no. Y lo mío no es egoísmo, es impotencia. Yo no puedo hacer nada. De sobras sé que el mundo está lleno de nazis y mafiosos. También están los malvados, esos que no tienen ningún poder, que son tan marionetas como los demás, pero lo mismo que los dragones enfurecidos escupen llamaradas, estos cuando abren la boca escupen mierda.

Porque cae mierda de todas partes, para que negarlo. Y aquí estoy yo, en medio de este campo de batalla, yo que no quiero ser guerrero, que quiero ser trovador. Porque esta guerra es una guerra perdida.

Todos los días se repite la misma cantinela. Me piden respuestas. Respuestas complejas cuando las reglas del juego eran más o menos conocidas. Respuestas imposibles cuando el firme del camino se ha vuelto de arenas movedizas.

-¿Y si...?
-¿Y si...?
-¿Y si...?

¿Y si la gente se callara y me dejaran respirar? ¿Acaso no saben que soy asmático? De sobras lo saben, lo que pasa es que cuando apetece vomitar estiércol, lo más prudente es tener una bacinilla cerca.

** Efemérides. Tal día coma hoxe...19 ó 25 de marzo

---

NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao

---

marzo-20 1908 Os restos mortais de Curros Enríquez, gran impulsor do galego e da creación da RAG, son embarcados na Habana con dirección a Galicia.
marzo-20 1910 Falece en Vedra (A Coruña) o cóengo e erudito Antonio López Ferreiro, autor de varias novelas históricas e da Historia da S.A.M.I. Catedral de Santiago de Compostela. Emparentado cos donos -apelido Ferreiro- do Pazo do Cotón (Negreira).

marzo-21 1874 Nace na Coruña o compositor galego Andrés Gaos Berea, quen lle puxo música a varios textos na nosa lingua.
marzo-21 1948 Falece en Segovia o escritor galego Xosé Crecente Vega.
marzo-21 1995 Morre o cineasta, autor de varias películas en galego, Luciano Manuel (Chano) Piñeiro.

marzo-22 1863 Falece en Madrid Nicomedes Pastor Díaz, autor que, segundo o estudoso Ricardo Carballo Calero, escribiu o «primeiro texto de poesía propiamente lírica [tras os Séculos Escuros]» no noso idioma: «A alborada» (escrita en 1828).
marzo-22 1992 Falece o noiés Xosé Antón Avilés Vinagre, coñecido literariamente como Antón Avilés de Taramancos.
marzo-22 1997 Un exemplo de uso oral, público e colectivo do noso idioma: máis de trinta poetas do Batallón Literario da Costa da Morte lembraron a Avilés de Taramancos en Noia, facendo un recitado dos seus versos.

marzo-24 1878 Nace en Muxía o poeta Gonzalo López Abente.
marzo-24 1897 Nace no Pino o empresario, difusor e mecenas da cultura galega en Uruguai, Xesús Canabal.

marzo-25 1913 Con esta data, na Habana, asina o líder agrarista Basilio Álvarez a «Introducción» do libro inicial do seu amigo Ramón Cabanillas: No desterro.
marzo-25 1970 O xornal La Región, de Ourense, anuncia a falsa noticia da morte do escritor en lingua galega Celso Emilio Ferreiro.
marzo-25 1990 Falece en Compostela Ricardo Carballo Calero, quen fora o primeiro catedrático de galego da Universidade de Santiago. Defensor do Reintegracionismo lingüístico, tamén asinaba como Carvalho Calero.

---

É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

** Un día gris. Reflexións acertadas ou non...

---

SANXENXO. Julio Torres

---

Escribir reconforta ós escritores cando se ten algo que contar. Incluso cando non, din outros. Ver chover alegra os secos campos e enche de alegría os encoros. Hoxe choveu, estivo nublado. Foi un día gris, no que apenas agromaron os raios do sol que se quedou a xogar ó escondite por momentos, máis logo optou por botarse a durmir unha prolongada sesta. Desas sestas eternas das que te levantas desnortad@.

O que malo pode ser para algúns bo é para outros. E no tempo, tamén pasa. Iso lémbrame eses refráns que sempre teñen dúas caras e do que coido que xa vos falei nalgunha ocasión. Sempre, ou case sempre, hai un dito popular para todo. Marzo ventoso e abril chuvioso fan a maio florido e fermoso, entra en profunda contradición co de que ata o 40 de maio (o 9 de junio enténdese) non te quites o saio. ¿A cal lle faremos máis caso? Depende...

Máis alá de ditos e refráns, os días tristes chuviosos infunden reflexión e respeto tinguidos dun gris ácido. Nestes tempos de crise, a desilusión, a desmotivación, o desánimo e a decepción agroman entre unha poboación farta de abusos e peticións inxustas, namentres os verdadeiros culpables da crise (ou cando menos, os que máis) se pasean nos seus coches de gama alta e se rin dos sacrificios que teñen que pasar as clases medias e baixas. Eles, namentras, disfrutan de paraísos económicos e de lecer. De vez en cando fan zapping nos canales da televisión que emiten as penurias que pasan os parados ou os empregados que ven como se lles recortan dereitos e soldos.

Noutro canle da televisión , un banqueiro de constitución física de ouro macizo, cunha pensión próxima ós 3.000 euros mensuais, acércase a unha farmacia a levar varios medicamentos sen pagar un céntimo.

Novamente zapping. Sae un político que é diputado é concellal, e outro que é senador e concellal. Ambos perciben dietas e ven como as súas viaxes a destinos lonxanos. Ata China se fai falta, ou á útima feira de turismo.

Máis zapping: nunha canle falan de varios expresidentes que perciben soldos por ter sido presidentes de goberno, pero que non renuncian a eles incluso cando traballan en empresas privadas ou en institución públicas.

Preme outra tecla no mando da televisión. Un xulgado condena a cadena perpetua a un neno que roubou unha mazá, pois non tiña para vivir. Pola contra, altos cargos constitucionais serán declarados inocentes aínda que roubasen o ouro e o mouro de todo o planeta. A xusticia existe, pensan moitos cidadáns, namentres a crise leva por diante os seus poucos aforros. Outros, levoullos o seu banco de toda a vida por unha preferente estafa da que ninguén é culpable. O mundo ó revés pensa a poboación.

Cambio de canal unha vez máis: un político chega nese intre a un mercado ou plaza de abastas a facerse a foto de rigor na campaña, plaza que so visita de catro en catro anos co mesmo fin....

Un último intento: as últimas novas da Igrexa. A súa última campaña por recaudar fondos na Declaración da Renda. Na Cope, entrentanto, da comezo o programa de Deportes, feito polos memos que uns anos antes traballaban na Cadena Ser e que, a golpe de talonario, ficharon pola cadena da Conferencia Episcopal. Fan falta fondos para a Igrexa, aínda que non nota a crise. Soamente nos anunciantes nos seus diferentes medios de comunicación. Menos mal que son apolíticos e que están contribuínda na política de austeridade do Goberno. Menos mal...

Namentres, na cidade da Cultura de Santiago chove. A xente abre os paraugas, pero é incapaz de parar a multitude millóns de gotas de auga que caen por alí. Alguén di: “se fosen cartos, que ben nos virían...” Chove, chove con forza. O día está gris, moi gris. Preto de alí, na Lavacolla, alguén colle un avión destino aeoroporto de Castellón… Non obstante, a palabra crise non existe “crise, ¿que crise?” exclama alguén...

De fondo soa música. Unha voz transforma en marrón un día gris. Segue a chover. Lonxe de amaniar, a chuvia cae con máis forza...

** Efemérides. Tal día coma hoxe...12 ao 18 de marzo

---

NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao

---

marzo-12 1988 Primeiro número do xornal editado en Vigo, de información xeral, deseño innovador e considerable porcentaxe de edición en galego, Diario de Galicia.

marzo-13 1840 Nacemento en Lugo de Xoán Montes, autor da música do poema de Rosalía "Negra Sombra", presentado en Cuba en 1892. Importante músico galego.
marzo-13 2003 Falece en Madrid Lois Tobío, activo defensor da lingua galega, xurista e redactor, entre outros, do anteproxecto do Estatuto de Autonomía de Galicia no ano 1931.

marzo-14 2007 O Parlamento galego aproba unha proposición non de lei para solicitar do goberno que a lingua galega compute como mérito para ser funcionario municipal, tal como acontece xa en Cataluña e no País Vasco.

marzo-16 1887 Nace en Oza (A Coruña) o narrador e escritor José Francisco Lesta Meis, autor da novela Estebo. marzo-16 2007 Sinatura do primeiro protocolo de colaboración entre os departamentos de Política Lingüística dos gobernos catalán, vasco e galego, para traballaren coordinadamente no avance do plurilingüismo no Estado español.

marzo-17 1935 Fúndase en Vilagarcía de Arousa a sección galega da Falanxe Española, que había ter consecuencias tan nefastas para a cultura e o idioma galego nas décadas seguintes, durante a ditadura franquista.
marzo-17 2007 Cidadáns franceses maniféstanse en Béziers baixo o lema «Anem! Per la lenga occitana! Òc!» (Vamos! Pola lingua occitana! Si!), en defensa do occitano, idioma minorizado polo Estado francés, e que practicamente carece de protección lexislativa.

marzo-18 1702 Data de bautismo, e probablemente de nacemento (de ser bautizado no mesmo día, como era habitual) de Diego Antonio Cernadas de Castro, o crego ilustrado coñecido como o Cura de Fruíme. Na partida de bautismo non se recolle expresamente ese extremo de se o nacemento foi nese mesmo día ou non. Varios historiadores galegos dan outras datas de nacemento, incluso de ano.
marzo-18 1925 Morre o arcebispo de Santiago e poeta en lingua galega Manuel Lago González, que nos Xogos Florais do ano 1891 pronunciou o discurso "Gabanza da lingua Galega".
marzo-18 1951 Créase a Casa de Galicia das Palmas de Gran Canaria.

---

É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).