** Efemérides. Tal día coma hoxe...21 a 27 de maio

---

NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao

---

maio-21 1997 Domingo García Sabell renuncia á presidencia da Real Academia Galega.
maio-21 2000 A Editorial Galaxia (que celebra o seu 50º aniversario) e o Centro Galego de Barcelona reciben os premios Pedrón de Ouro e Pedrón de Honra, respectivamente.

maio-22 1932 Nace en Pol (Lugo) Nicanor Rielo Carballo, etnógrafo e articulista. Foi un crego comprometido na implantación da liturxia en galego.
maio-22 1966 Celso Emilio Ferreiro embarca cara a Venezuela, onde seguiría usando o galego cos seus compatriotas emigrantes.
maio-22 1995 Publícase en Negreira o primeiro número d´O Tambre, integramente en galego.

maio-24 1711 O Ilustrado Padre Sarmiento pronuncia os seus votos de ingreso, lonxe de Galicia e do seu idioma da infancia, na orde beneditina.
maio-24 1984 Constitúese a Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística, AFNL.

maio-25 1891 Os restos de Rosalía de Castro son trasladados ó Panteón de Galegos Ilustres de Santiago.

---

É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

** 17 de Maio. Día das Letras Galegas. ¡¡Viva o galego!!

---

SANXENXO. Julio Torres

---

Hoxe é o Día das Letras Galegas. Este ano adícase ó pontevedrés Valentín Paz Andrade. Coma tódolos días adicados á algo -ou a alguén coma no caso das Letras Galegas-, a data é simbólica. E como todas elas, de nada vale adicarlle un día a algo se os 364 ou 365 días restantes se mira para outro lado. E co galego pasa o mesmo. Faime gracia escoitar a "persoeiros" que no día de hoxe se lles enche a boca para defender o galego pero o resto do ano apostan máis por outros idiomas e so usan o galego cando lles convén. Fina hipocresía. Din defender algo que non aprecian. Mesmo falan máis en inglés que en galego. Así non é de estrañar que na TVG poñan películas so en inglés sen subtítulos en galego. Non sei, se a TVG non cumpre co seu cometido de divulgar a lingua galega ¿para que servirá a TVG?

Non me parece mal que se falen outros idiomas. Eu mesmo uso o castelán de vez en cando no blog, a pesar de que habitualmente fale en galego (castrapo, pero galego ó fin e ó cabo) e non me importa que se eu falo en galego a persoa coa que falo utilice o castellano.

Con todo, debería apostarse moito máis polo galego e non ceñirse a un so día. Fanme "gracia" os medios de comunicación, políticos e demais que so se acordan e ensalzan o galego so os días 17 de maio, incluso usando ese día so o galego. Non se pode destilar tanta hipocresía xunta. Non se pode ser bo so un día ó ano e o resto comportarse mal...

** Unha segunda oportunidade...

---

SANXENXO. Julio Torres

---

Lembro, a principios dos 80, este programa. Era un pequeno e cada vez que vía esta imaxe arrepiábame. Esa roca, ese impacto. Non hai moito, gracias ás novas tecnoloxías unha vez máis, puiden voltar a ver a cabeceira deste programa. Segue asustando aínda hoxe, pois o tema da seguridade vial é algo moi moi serio pois un simple despiste dun excelente conductor pode conlevar fatídicas consecuencias. Outras veces morren inocentes por culpa de conductores neglixentes e temerarios que pouco ou nada lles importa segar vidas alleas sumidos na voracidade do alcohol e a velocidade, combinación altamente explosiva.

Aquí vos deixo unhas imaxes que, estou seguro, alguén de vós lembrará. É dun programa de seguridad vial chamado "La segunda oportunidad". Daquela so había TVE e dúas canles (a segunda había que mover moito a antena para que se vise decentemente), a televisión pechaba ó mediodía e pola noite. Iso sí, o telelixo non existía. Ougallá a segunda oportunidade tamén viñera dada por eliminar o telelixo e realities varios que pouco ou nada bo aportan máis que cousas banais e intrascendentes. E lembrade: precaución ó volante.

Un saúdo desde Sanxenxo neste abafante 16 de maio, víspera do Día das Letras Galegas e no que os termómetros rebasan en moitos casos os 30 grados.

** Efemérides. Tal día coma hoxe...Do 14 a 20 de maio

---

NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao

---

maio-14 1914 Nace en San Xoán de Barcala (A Baña) o mestre, agrarista, cooperativista e galeguista Avelino Pousa Antelo.
maio-14 1963 O Delegado Provincial do Ministerio de Información e Turismo español, en nome do Ministro, contestaba de maneira favorable á petición da RAG de establecer un Día das Letras Galegas cada 17 de maio.

maio-15 1884 Publícase en Santiago a revista El Eco Franciscano, que dará cabida a textos en lingua galega.
maio-15 1966 Xantar de despedida en Ourense a Celso Emilio Ferreiro, con motivo da súa marcha para Venezuela. A reunión convértese tamén nun acto de protesta «galeguista» contra a decisión do goberno franquista de asolagar o val ourensán de Castrelo do Miño.
maio-15 1994 Mobilización en defensa do galego cunha manifestación en Compostela, convocada pola MNL, co apoio de máis de trinta colectivos.

maio-17 1833 Nace o grande impulsor do idioma galego e primeiro presidente da Real Academia Galega, Manuel M. Murguía.
maio-17 1863 Rosalía de Castro ponlle esta data á dedicatoria do seu libro Cantares gallegos, e por esa razón un século máis tarde, en 1963, a RAG acorda institucionalizar esta xornada como o Día das Letras Galegas.
maio-17 1933 Inaugúrase nos xardíns coruñeses de Méndez Núñez un monumento a Manuel M. Murguía, o grande promotor do galego no século XIX e inicios do XX, no 1º centenario do seu nacemento.
maio-17 1958 Ricardo Carballo Calero, quen despois sería o primeiro catedrático de galego da Universidade de Santiago, le o seu discurso de ingreso na RAG, un estudo sobre Rosalía de Castro.
maio-17 1963 Primeira celebración do Día das Letras Galegas, dedicado a Rosalía de Castro (1837-1885).
maio-17 1964 Día das Letras Galegas dedicado a Afonso Daniel Rodríguez Castelao (1886-1950). No presente ano 2012 o número de escritores-as homenaxeados no 17 de maio chega a 50. Nesta ocasión está dedicada a conmemoración a Valentín Paz -Andrade.

maio-18 1916 Un grupo de galeguistas, reunidos na sede da Academia Galega, fundan na Coruña a primeira Irmandade da Fala, que tiña como principal obxectivo defender e espallar o idioma galego.

maio-19 1967 Morre, no Courel, a poeta noiesa María Mariño, a chamada «dinamiteira da fala» polo seu estilo lingüístico rupturista.
maio-19 1987 Falece en Vigo o avogado, político, xornalista, poeta e empresario Valentín Paz Andrade (Letras Galegas 2012).

maio-20 1903 Fina Marcial Valladares Núñez, autor da 1ª novela escrita en galego, Maxina ou a filla espuria (1880), así coma do 3º dos dicionarios impresos do noso idioma, o Diccionario gallego-castellano (1884).
maio-20 1906 Primeiro número do Boletín... da Academia Galega.

---

É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).