martes, 13 de marzo de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...12 ao 18 de marzo


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao




marzo-12 1988 Primeiro número do xornal editado en Vigo, de información xeral, deseño innovador e considerable porcentaxe de edición en galego, Diario de Galicia.


marzo-13 1840 Nacemento en Lugo de Xoán Montes, autor da música do poema de Rosalía "Negra Sombra", presentado en Cuba en 1892. Importante músico galego.
marzo-13 2003 Falece en Madrid Lois Tobío, activo defensor da lingua galega, xurista e redactor, entre outros, do anteproxecto do Estatuto de Autonomía de Galicia no ano 1931.


marzo-14 2007 O Parlamento galego aproba unha proposición non de lei para solicitar do goberno que a lingua galega compute como mérito para ser funcionario municipal, tal como acontece xa en Cataluña e no País Vasco.


marzo-16 1887 Nace en Oza (A Coruña) o narrador e escritor José Francisco Lesta Meis, autor da novela Estebo. marzo-16 2007 Sinatura do primeiro protocolo de colaboración entre os departamentos de Política Lingüística dos gobernos catalán, vasco e galego, para traballaren coordinadamente no avance do plurilingüismo no Estado español.


marzo-17 1935 Fúndase en Vilagarcía de Arousa a sección galega da Falanxe Española, que había ter consecuencias tan nefastas para a cultura e o idioma galego nas décadas seguintes, durante a ditadura franquista.
marzo-17 2007 Cidadáns franceses maniféstanse en Béziers baixo o lema «Anem! Per la lenga occitana! Òc!» (Vamos! Pola lingua occitana! Si!), en defensa do occitano, idioma minorizado polo Estado francés, e que practicamente carece de protección lexislativa.


marzo-18 1702 Data de bautismo, e probablemente de nacemento (de ser bautizado no mesmo día, como era habitual) de Diego Antonio Cernadas de Castro, o crego ilustrado coñecido como o Cura de Fruíme. Na partida de bautismo non se recolle expresamente ese extremo de se o nacemento foi nese mesmo día ou non. Varios historiadores galegos dan outras datas de nacemento, incluso de ano.
marzo-18 1925 Morre o arcebispo de Santiago e poeta en lingua galega Manuel Lago González, que nos Xogos Florais do ano 1891 pronunciou o discurso "Gabanza da lingua Galega".
marzo-18 1951 Créase a Casa de Galicia das Palmas de Gran Canaria.





É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

domingo, 11 de marzo de 2012

** A aliteración doS SonoS


SANXENXO. Julio Torres

Suave e sibilinamente sixilosa susurráballe sempre os seus pensamentos sen saber que soían ser certos. Despois arrepentíase ó decatarse das súas equivocacións. Soas, na oscuridade, as súas bágoas espían máis un espíritu senlleiro e desconsolado. Un ser que escorregaba sobre os medos alleos e saltaba para salvalos. Contradictorias verbas e incoherentes prácticas tinguidas do sangue das candeas amarelas erguidas na mesa. Coas mareas subidas bañábase ansiosa e con elas baixas escapaba detrás das gaivotas. Significados difusos. Confusión. Dúas horas despois detíase pois os folgos precisaban vitaminas. Sentada no descampado as súas forzas desafiaban ós cortos soños profundos. Neles os mariñeiros pescaban nas barcas e as mulleres cosían as redes. Sintonía na desunión. As augas tranquilas e quedas. Todos estaban sans e salvos. Sobraban os minutos. Nuns segundos espertaba desperezándose sobre as herbas, consciente e confusa tras a silenciosa sesta. Sí, un sono vestido co disfraz de pesadelo.

luns, 5 de marzo de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...5 ao 11 de marzal


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao




marzo-05 1888 Nace, na cidade vella de Ourense, Ramón Otero Pedrayo, a quen se lle chamou "o patriarca das letras galegas".
marzo-05 1894 Curros chega á cidade da Habana, desde onde segue usando e defendendo o galego.


marzo-06 1906 Nace en Carballeda (Lugo) Maruxa Villanueva (M.ª Isaura Vázquez Blanco), actriz na emigración en Arxentina e gardesa da Casa-Museo de Rosalía dende 1971.
marzo-06 1924 Nace en Negreira o que será catedrático de Filoloxía Románica na Universidade de Salamanca, Xosé Luís Pensado Tomé.


marzo-07 1908 Morre en Cuba, no sanatorio do Centro Asturiano da Habana, o celanovés Manuel Curros Enríquez, figura do Rexurdimento e poeta civil da Galicia do século XIX.
marzo-07 1970 Constitúese en Ourense a Agrupación Cultural Breogán.


marzo-08 1878 Primeiro número de El Eco de Galicia, fundado na Habana por Waldo Álvarez Insua.
marzo-08 1917 Morre na Coruña o poeta Eduardo Pondal.
marzo-08 Día internacional da muller traballadora. As mulleres contribuíron moi directamente á transmisión interxeracional da lingua e da cultura galegas ó longo dos tempos.


marzo-09 1695 Nace en Vilafranca do Bierzo, onde temporalmente residían seus pais, o erudito e ilustrado galego Pedro Xosé García Balboa, coñecido como o Padre Frei Martín Sarmiento, o grande investigador e defensor do galego no século XVIII.
marzo-09 2002 Falece en Vigo o escritor Carlos Casares Mouriño, presidente do Consello da Cultura Galega.


marzo-10 Día da clase obreira galega, un sector social que maioritariamente empregou a "lingua proletaria do meu pobo", na expresión do poeta Celso Emilio Ferreiro.


marzo-11 1860 Nace en Ourense o xurisconsulto, periodista e poeta, Alberto García Ferreiro.
marzo-11 1881 Curros Enríquez é definitivamente absolto pola audiencia de apelación da Coruña tras a condena inicial da de Ourense pola publicación do poemario Aires da miña terra.


É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

sábado, 3 de marzo de 2012

** Respostas nunha clase de relixión...

Algunas respuestas son verdaderas de alumnos algo despistados a preguntas de exámenes rutinarios en clase de Religión. Están tomadas del libro Anécdotas de profesores (Carlos G. Costoya, Styria, Barcelona 2010).

¿Qué es el Génesis?
– El mejor grupo de rock de la historia.

¿Quién fue Moisés?
– El protagonista de la película ‘Los Diez Mandamientos.’

¿Quién es Dios?
– Es un concepto muy difícil de definir porque como no existe no se puede decir.

¿Qué es la fe?
– Es un don que da Dios para entender a los curas en misa.

¿Qué es el Arca de la Alianza?
– Es un arca escondida en Egipto que fue encontrada por Indiana Jones en la película ‘En busca del arca perdida’.

Menciona una parábola de Jesús.
- La parábola del fariseo y el republicano. [Publicano]

¿Cuáles son los santos lugares?
– Santiago de Compostela, Santa Cruz de Tenerife, y San Sebastián.

¿Qué es el Apocalipsis?
– El libro que sirvió de inspiración a la peli ‘Apocalipsis Now’.

¿Qué es un sacerdote?
– En la iglesia hay dos tipos de curas: los que creen en Dios y los que no.

¿Qué es la Santísima Trinidad?
– El padre y el hijo y la paloma que vive con ellos.

¿Cómo se convirtió san Pablo?
– Se cayó de un caballo por el susto que le dio Jesús.

¿Qué fue la Torre de Babel?
– Fue la primera escuela de idiomas del mundo.

¿Cómo se ha de resistir a la tentación?
– La mejor forma de evitar la tentación del demonio es dejar que te tiente, tú caes, y luego sales.

¿Cuántas cosas son necesarias para recibir bien la Sagrada Comunión?
– Ponerse bien en la fila, estar atento para que no se te cuelen, levantar un poco la cabeza y abrir bien la boca para que te entre fácil la hostia.



REMITIDO POR: Rosa M.
Colaboradora de A Lareira Máxica