** 17 de Maio. Día das Letras Galegas. ¡¡Viva o galego!!

---

SANXENXO. Julio Torres

---

Hoxe é o Día das Letras Galegas. Este ano adícase ó pontevedrés Valentín Paz Andrade. Coma tódolos días adicados á algo -ou a alguén coma no caso das Letras Galegas-, a data é simbólica. E como todas elas, de nada vale adicarlle un día a algo se os 364 ou 365 días restantes se mira para outro lado. E co galego pasa o mesmo. Faime gracia escoitar a "persoeiros" que no día de hoxe se lles enche a boca para defender o galego pero o resto do ano apostan máis por outros idiomas e so usan o galego cando lles convén. Fina hipocresía. Din defender algo que non aprecian. Mesmo falan máis en inglés que en galego. Así non é de estrañar que na TVG poñan películas so en inglés sen subtítulos en galego. Non sei, se a TVG non cumpre co seu cometido de divulgar a lingua galega ¿para que servirá a TVG?

Non me parece mal que se falen outros idiomas. Eu mesmo uso o castelán de vez en cando no blog, a pesar de que habitualmente fale en galego (castrapo, pero galego ó fin e ó cabo) e non me importa que se eu falo en galego a persoa coa que falo utilice o castellano.

Con todo, debería apostarse moito máis polo galego e non ceñirse a un so día. Fanme "gracia" os medios de comunicación, políticos e demais que so se acordan e ensalzan o galego so os días 17 de maio, incluso usando ese día so o galego. Non se pode destilar tanta hipocresía xunta. Non se pode ser bo so un día ó ano e o resto comportarse mal...

** Unha segunda oportunidade...

---

SANXENXO. Julio Torres

---

Lembro, a principios dos 80, este programa. Era un pequeno e cada vez que vía esta imaxe arrepiábame. Esa roca, ese impacto. Non hai moito, gracias ás novas tecnoloxías unha vez máis, puiden voltar a ver a cabeceira deste programa. Segue asustando aínda hoxe, pois o tema da seguridade vial é algo moi moi serio pois un simple despiste dun excelente conductor pode conlevar fatídicas consecuencias. Outras veces morren inocentes por culpa de conductores neglixentes e temerarios que pouco ou nada lles importa segar vidas alleas sumidos na voracidade do alcohol e a velocidade, combinación altamente explosiva.

Aquí vos deixo unhas imaxes que, estou seguro, alguén de vós lembrará. É dun programa de seguridad vial chamado "La segunda oportunidad". Daquela so había TVE e dúas canles (a segunda había que mover moito a antena para que se vise decentemente), a televisión pechaba ó mediodía e pola noite. Iso sí, o telelixo non existía. Ougallá a segunda oportunidade tamén viñera dada por eliminar o telelixo e realities varios que pouco ou nada bo aportan máis que cousas banais e intrascendentes. E lembrade: precaución ó volante.

Un saúdo desde Sanxenxo neste abafante 16 de maio, víspera do Día das Letras Galegas e no que os termómetros rebasan en moitos casos os 30 grados.

** Efemérides. Tal día coma hoxe...Do 14 a 20 de maio

---

NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao

---

maio-14 1914 Nace en San Xoán de Barcala (A Baña) o mestre, agrarista, cooperativista e galeguista Avelino Pousa Antelo.
maio-14 1963 O Delegado Provincial do Ministerio de Información e Turismo español, en nome do Ministro, contestaba de maneira favorable á petición da RAG de establecer un Día das Letras Galegas cada 17 de maio.

maio-15 1884 Publícase en Santiago a revista El Eco Franciscano, que dará cabida a textos en lingua galega.
maio-15 1966 Xantar de despedida en Ourense a Celso Emilio Ferreiro, con motivo da súa marcha para Venezuela. A reunión convértese tamén nun acto de protesta «galeguista» contra a decisión do goberno franquista de asolagar o val ourensán de Castrelo do Miño.
maio-15 1994 Mobilización en defensa do galego cunha manifestación en Compostela, convocada pola MNL, co apoio de máis de trinta colectivos.

maio-17 1833 Nace o grande impulsor do idioma galego e primeiro presidente da Real Academia Galega, Manuel M. Murguía.
maio-17 1863 Rosalía de Castro ponlle esta data á dedicatoria do seu libro Cantares gallegos, e por esa razón un século máis tarde, en 1963, a RAG acorda institucionalizar esta xornada como o Día das Letras Galegas.
maio-17 1933 Inaugúrase nos xardíns coruñeses de Méndez Núñez un monumento a Manuel M. Murguía, o grande promotor do galego no século XIX e inicios do XX, no 1º centenario do seu nacemento.
maio-17 1958 Ricardo Carballo Calero, quen despois sería o primeiro catedrático de galego da Universidade de Santiago, le o seu discurso de ingreso na RAG, un estudo sobre Rosalía de Castro.
maio-17 1963 Primeira celebración do Día das Letras Galegas, dedicado a Rosalía de Castro (1837-1885).
maio-17 1964 Día das Letras Galegas dedicado a Afonso Daniel Rodríguez Castelao (1886-1950). No presente ano 2012 o número de escritores-as homenaxeados no 17 de maio chega a 50. Nesta ocasión está dedicada a conmemoración a Valentín Paz -Andrade.

maio-18 1916 Un grupo de galeguistas, reunidos na sede da Academia Galega, fundan na Coruña a primeira Irmandade da Fala, que tiña como principal obxectivo defender e espallar o idioma galego.

maio-19 1967 Morre, no Courel, a poeta noiesa María Mariño, a chamada «dinamiteira da fala» polo seu estilo lingüístico rupturista.
maio-19 1987 Falece en Vigo o avogado, político, xornalista, poeta e empresario Valentín Paz Andrade (Letras Galegas 2012).

maio-20 1903 Fina Marcial Valladares Núñez, autor da 1ª novela escrita en galego, Maxina ou a filla espuria (1880), así coma do 3º dos dicionarios impresos do noso idioma, o Diccionario gallego-castellano (1884).
maio-20 1906 Primeiro número do Boletín... da Academia Galega.

---

É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

** El poder de tu mirada...

---

SANXENXO. Julio Torres

---

Seductora, transgresora, rebelde, erótica, sincera, segura, pensativa, desconcertada, decidida, tímida y cariñosa a la vez. Tu mirada me desarma sin escuchar ninguna palabra de tus labios. Tus ojos hablan en voz alta mientras tu sonrisa saborea el instante, desafiándome en una declaración de guerra amorosa. Escondida pero atenta, tu mirada alumbra la oscuridad y disipa las preocupaciones cotidianas, aletargándolas, dejándolas descansar, ávida de una réplica similar, deseosa de una contestación afirmativa silenciosa.

La mirada es ese gesto del lenguaje no verbal capaz de expresar lo que las palabras no logran alcanzar y que le confiere ese don mágico al sentimiento camuflado en su interior, ayudada tal vez por una cómplice y pícara sonrisa que se despierta para alzarse y ser correspondida con otra mirada a imagen y semejanza. Un feed-back con final feliz.

Existen muchos tipos de mirada, aunque quizás la que transluce amor y complicidad sea la más maravillosa de todas ellas. Conocimiento, afecto, bienestar y seguridad con un simple gesto realizado por el o hecho por ella, que es descifrado correctamente y a la primera por la otra parte.

Viene todo ello a cuento de esta maravillosa canción de Reik que me encanta: “Tu mirada”, y que me ha servido de excusa para hablar de esta determinada parcela del lenguaje no verbal, un lenguaje tan poderoso o más que la propia palabra.
© JULIO TORRES