** Efemérides. Tal día coma hoxe...23 a 29 de abril

---

NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao

---

abril-23 Día do Libro. Nesta data do San Jordi en Cataluña, do noso San Xurxo, hai costume de facer o agasallo dun libro e dunha rosa. Se en Galicia se fixeran iniciativas así o 17 de Maio, estaríamos apoiando a floricultura e a nosa industria editorial.
abril-23 1814 Insírese na revista El ciudadano por la Constitución un poema en lingua galega dedicado ó rei absolutista Fernando VII, quizais da autoría de Fandiño ou de Pardo de Andrade.
abril-23 1899 No acto de homenaxe ós Mártires de Carral Manuel Lugrís Freire utiliza o galego nun discurso público.

abril-24 1834 Un Real Decreto reduce as tradicionais sete provincias galegas do Antigo Réxime ás catro actuais.

abril-25 1734 Nace na Coruña o ilustrado galego José Cornide Saavedra y Folgueira. Ten unha obra manuscrita (Real Academia da Historia), titulada: Viaje de Santiago a Corcubión, onde nos ofrece datos da Ponte Maceira e do Pazo do Cotón no século XVIII.
abril-25 1853 Nace na Coruña Evaristo Martelo Paumán, escritor en galego e un dos asistentes ós parladoiros da «Cova Céltica» herculina.
abril-25 1965 Créase o Ateneo de Pontevedra, que desenvolverá unha interesante actividade cultural.

abril-26 1846 En Carral (A Coruña) son fusilados o xeneral Solís e os seus oficiais, os sublevados provincialistas que se converterían en todo un símbolo de resistencia «galeguista», e que pasaron á historia co cualificativo de «mártires de Carral». Era a "revolución do 1846", con propostas liberais e provincialistas.
abril-26 1968 Celébrase na facultade de Medicina de Santiago un recital da Nova Canción Galega, movemento que supuxo un importante pulo para o noso idioma. Participan nel Benedicto, Xavier, Vicente Araguas, Xerardo Moscoso e Guillermo Rojo. Tempo das Voces Ceibes e dos cantautores antifranquistas.
abril-26 1980 O escritor Álvaro Cunqueiro pronuncia en Vigo o célebre discurso no que pide «mil primaveras máis para a lingua galega».

abril-27 1879 Constitúese en Bos Aires o primeiro Centro Galego, organismos que tanta importancia habían ter na defensa e espallamento do noso idioma fóra de Galicia.
abril-27 1879 Aparece en Bos Aires o periódico de temática galega El Gallego.
abril-27 1933 Castelao resulta elixido membro da Real Academia Galega.

abril-28 1934 Manuel Lugrís Freire, primeiro orador que utilizara exclusivamente o galego nun mitin político, é elixido presidente da Real Academia Galega.
abril-28 1963 Nunha xuntanza ordinaria os membros da RAG acordaban celebrar cada 17 de maio o Día das Letras Galegas, co obxectivo de promover o idioma vernáculo e a obra literaria dos nosos autores.
abril-28 1981 O BOE publica a Lei do Estatuto de Autonomía de Galicia, de 6 de abril, que recolle de forma explícita que «a lingua propia de Galicia é o galego».

---

É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

** Los vengadores angélicos

"Le parecía a ella como si durante muchos años hubiera llevado una carga invisible, una prenda a la vez pesada y deleitable. Había tenido la custodia de un tesoro. Pertenecía a él, era suyo por derecho, y lo había sido desde el principio mismo de las cosas; y habría preferido morir antes que haberle fallado o traicionado. Armada siempre, vigilante y alerta, había guardado este tesoro para él, detrás de sus ojos modestos y de sus labios cerrados, como detrás de un velo y de un sello. Se había cepillado su precioso cabello y lo había ocultado bajo su sombrero porque era de él. Había preservado su corazón de toda tormenta, crudeza o amargura porque era de él. "


Karen Blixen
"Los vengadores angélicos"

---

REMITIDO POR: Alvariño
Colaborador de A Lareira Máxica

** Efemérides. Tal día coma hoxe...Do 16 ó 22 de abril

---

NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao

---

abril-17 1788 Nace en Portas (Pontevedra) Domingo Fontán Rodríguez, xeógrafo e matemático. É o autor dun importante mapa de Galicia ou carta xeométrica de Galicia.
abril-17 1846 Ve a luz La Revolución, órgano da Xunta de Goberno de Galicia, redactado por Antolín Faraldo e Romero Ortiz nos tempos da revolta de 1846. Publícase nel a Proclama da Junta Superior del Gobierno de Galicia, documento fundamental do Provincialismo.
abril-17 1929 Nace en Triacastela (Lugo) o especialista en Lingüística galega Amable Veiga Arias.
abril-17 1937 Neste día foi fusilado en Pontevedra o escritor e alcalde de Bueu pola Fronte Popular Johán Carballeira (José Gómez de la Cueva). Mantivera relación epistolar e de amizade co negreirés Xulián Magariños.
abril-17 1970 Xosé Filgueira Valverde, polígrafo pontevedrés -tamén amigo na mocidade de X. Magariños, ambos cofundadores do SEG- defende nas Cortes españolas o emprego vehicular do idioma galego no ensino e fecha a súa intervención parlamentaria na nosa lingua.
abril-17 1978 Anteproxecto de Estatuto de Autonomía para Galicia, elaborado pola Comisión dos Dezaseis e ó que se lle chamou «Estatuto dos 16».

abril-18 1907 Aparece El cacahuete, semanario satírico de Vilagarcía de Arousa con colaboracións en castelán e galego.
abril-18 1986 Comezan en Santiago os Encontros para a Normalización Lingüística, nos que se acordou a creación dunha «Mesa permanente pola Normalización Lingüística». Desenvolvéronse ó longo dos días 18, 19 e 20, e foron promovidos, entre outros, pola AS-PG, a Asociación de Escritores en Lingua Galega e a Asociación de Profesores de Lingua e Literatura.
abril-18 1994 Iníciase na TVG a emisión do programa Xabarín Club, que marca un fito na programación televisiva infantil en Galicia.

abril-19 1910 Nace en Mondoñedo o xornalista, escritor e poeta en galego e castelán, José Díaz Jácome.
abril-19 1987 No I Congreso para a Normalización do Aragonés apróbanse as Normas Gráficas de l’Aragonés, o que non serviu para que esta lingua románica deixase de estar minorizada e de ser cada vez máis minoritaria.

abril-20 1878 Un dos nosos máis importantes poetas do Prerrexurdimento, Francisco Añón -natural de Outes, e a quen lle fixo unha estatua o escultor de Logrosa Andrés Barbazán, no seu pobo natal- falece en Madrid na máis absoluta miseria. Desde logo ser poeta, máxime se era en lingua galega, non resultaba para nada rendible na época.
abril-20 1986 Rematan en Santiago os Encontros para a Normalización Lingüística, nos que se acordou a creación dunha «Mesa permanente pola Normalización Lingüística». Desenvolvéronse ó longo dos días 18, 19 e 20, e foron promovidos, entre outros, pola AS-PG, a Asociación de Escritores en Lingua Galega e a Asociación de Profesores de Lingua e Literatura.
abril-20 1996 Comezan as emisións de Galicia a fondo, o primeiro programa que unha televisión privada (Antena 3) emitía en exclusiva para Galicia, e, non obstante, facíase en castelán.

abril-21 1882 Nace en Mazaricos (A Coruña) José Bernardo Reino Caamaño, un home vinculado ó mundo do Dereito e que na súa mocidade publicou poemas, en galego e en castelán, na prensa. Foi deputado nas Cortes da 2ª República española e persoa moi influínte na política comarcal. Tamén presidiu a Caixa de Aforros de Santiago.
abril-21 1916 Nace en Celanova o político e escritor en galego Xosé Velo Mosquera.
abril-21 1929 Otero Pedrayo le o seu discurso, en galego, de ingreso na Real Academia Galega.
abril-21 1967 Constitúese a Casa de Galicia de León.
abril-21 2007 O xornal en galego A Nosa Terra, o primeiro da democracia redactado integramente na nosa lingua, recibe o Premio Manuel María á Dignidade Nacional (na súa 2ª edición) pola súa traxectoria na defensa da lingua galega. Este Premio está convocado pola CIG, a AS-PG, a MNL e a AELG.

---

É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

** Meigas, bruxas e curuxas...

---

SANXENXO. Mary Camiña

---

En pleno século XXI, pensei que quizais a xente sería máis cauta á hora de crer calquer cousa que lle diga as chamadas "bruxas", "meigas", ou como lles chamo eu: "oportunistas"; xa que se aproveitan da xente "enferma", unhas de mente e outras cansas de dar tumbos e tumbos de médico en médico sen que lle dean coa solución...
Eu, como boa galega, nun momento dado da miña vida, cansa de recorrer médicos, (por certo, ao final foron éstes o que solucionaron o problema, despois de moitas voltas e probas...), tamén recurrín a éstas profesionais do engano, e, sinceramente, non me aportaron nada que eu non soubese xa, é máis, insinuáronme que alguén moi cercano da familia me estaba a facer dano...Esta xente é experta sonsacando, e como eu non soltei prenda, e vendo que non tiñan por onde saír, pois recurriron ao de sempre; que si son envexas, que se alguén cercano tiña celos de mín e me facía dano..., cousas dese estilo, menos mal que aínda que me encontraba realmente mal, a miña mente non estaba tan nublada como para non ser obxetiva, senón, dende aquela tería a familia toda desfeita...
Non entendo, como poden ser tan crueis e non reparar en poñer a mal a persoas da mesma familia, a veciñ@s, etc. sempre con afán de alimentar a falsa "necesidade" da persoa que acude a el@s para chucharlle tódolos cartos que poidan.

Coñezo un caso moi triste de dúas veciñas. Resulta que eran moi boas amigas, compartían traballos, coidaban dos fillos unha da outra cando facía falta, como se de irmás se tratara. Ata que un día, tras ir unha delas a xunto dunha "bruxa", deixou de falarlle á súa amiga e pasou, de repente, de ser a súa mellor veciña a acusala de mala persoa, de ruín, de enfeitizarlle ós animais, de botarlle o mal de ollo e, non sei cantas cousas máis... É triste, moi triste, que despois de tantos anos de amizade, unha "oportunista sacacartos" bote todo polo chan. E todo, ¿por qué? Moi sinxelo, si alguén acude a unha "consulta" dunha destas persoas porque, por exemplo, lle morreron tódalas pitas do corral, o máis normal para estas persoas non é que che morreran por enfermidade e que deberías desinfectar os cortellos, non, que va!, o normal é que alguén che teña envexa ou ben che botasen mal de ollo...; aprovéitanse das persoas con certo grado de ignorancia e moitísima inseguridade, comezan a sonsacar e dar falsas pistas, e nesto, cando lles parecen dín:"Eu non podo decirche quen é, pero é xustamente esa persoa na que tí pensas", e cando o pobre incauto lle dí un nome, con certo recelo, contéstalle:"sí, pois esa é, eu non quería decircho pero esa mesma é a que che está a facer mal" E comenza a roda a xirar, cando unha persoa xa desconfía de alguén é porque no fondo algo ten xa en contra dela e se por riba avivan o lume da rabia ou recelo que hai contra esa persoa dentro de sí, pois peor que peor; e aprovéitanno no seu favor. E a partir de aí, tódolos problemas e contratenpos que teña vaillos a otorgar á mala obra desa persoa...e comeza a funcionar a roda de facelos cartos para as "oportunistas".

O último que souben deste caso que coñezo é que a que vai ás "bruxas" ten á veciña ameazada con darlle unha malleira se a encontra soa, porque por culpa dela leva moitos cartos gastados nas "bruxas", canta ignorancia!!. A pobre veciña xa é maior e ten moitísimos achaques, e ten que estar controlada con Sitrom, polo que un simple golpe pode causarlle un derrame e chegar a matala. Por varios problemas de saúde que ten, viríalle ben saír de vez en cando a pasear pero ten medo e non se atreve, nen sequera quere quedar sóa na casa, e non lle abre a porta a ninguén por medo a que sexa a que a ten ameazada..., viven porta con porta...

É vergonzoso e inmoral o que fan algunhas persoas por diñeiro, aproveitarse da ignorancia e pouco sentidiño de persoas enfermas, chegando a non respetar nada, sen ser conscientes de que poden crear un monstruo se dan cunha mente un tanto trastornada, retorcida e enferma.

Procurade ter sentidiño e dous dedos de frente para non sucumbir ante as artimañas d@s “oportunistas”.

Con todo isto non quero decir que non haixa "meigas", porque ...habelas... háilas.