** Efemerides. Tal día coma hoxe...30 de abril ó 6 de maio

---

NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao

---

abril-30 1917 Nace no Barco de Valdeorras (Ourense) o prolífico historiador Antonio Meijide Pardo.
abril-30 1963 O presidente da RAG, Sebastián Martínez Risco, comunicoulle ó Ministerio de Información e Turismo franquista o acordo de establecer como Día das Letras Galegas o 17 de maio de cada ano, e solicitou a súa autorización para levar a cabo esa iniciativa.
abril-30 1963 Falece en Ourense un dos escritores fundamentais da chamada Xeración Nós: Vicente M. Risco, autor da Teoría do nacionalismo galego e tradutor de obras europeas á nosa lingua.

maio-01 1932 Comeza a súa andaina a revista político-literaria luguesa Yunque, dirixida por Ánxel Fole.
maio-01 1941 Nace en Cáceres M.ª Victoria Moreno, escritora de literatura infantil e xuvenil en galego.
maio-01 1971 N.º 1 de Terra e tempo, un exemplo de revista monolingüe en galego, vinculada á UPG, no seo da emigración en Europa (editada primeiro en París e logo en Xenebra, e distribuída en diferentes países de Europa e de América). Terra e tempo nace na data de celebración do Día Internacional do Traballo.

maio-02 1901 Nace en Pontevedra Luís Amado Carballo, lírico renovador, cultivador sobre todo de poesía hilozoísta. maio-02 1988 Falece en Madrid o escritor ourensán Ben Cho Shey (Xosé Ramón Fernández Oxea).

maio-03 1710 O Ilustrado Padre Sarmiento, con apenas 15 anos, deixa Galicia, onde aprendera a falar en galego de forma natural e á que había volver só en tres ocasións, para facer o noviciado na orde beneditina.
maio-03 1980 Constitúese en Santiago a Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG),«destinada a defender os intereses da práctica escrita en galego».

maio-04 1924 Castelao le, unha vez máis, un discurso en galego, O novo esprito, con motivo do seu ingreso no histórico Seminario de Estudos Galegos.

maio-05 1754 O erudito Padre Sarmiento inicia, desde Madrid, onde reside, a súa terceira e derradeira viaxe á súa terra de Galicia, sempre anotando no seu caderno palabras en galego.
maio-05 1963 Inaugúrase en Vigo a Biblioteca da Fundación Penzol, importante entidade que custodia moitos fondos bibliográficos e hemerográficos galegos.

maio-06 1912 Nace en Ferrol o pintor e autor de contos en galego José Leyra Domínguez.
maio-06 1929 Nace en Fisterra o escritor, editor e inventor Alejandro Campos Ramírez, que empregou sempre o pseudónimo Alejandro Finisterre. A el debémoslle a invención do Futbolín. Faleceu en 2007.
maio-06 1931 O Seminario de Estudos Galegos publica (Imprenta Paredes, Santiago) o Anteproyeito de Estatuto da Galiza.

---

É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

** Cambios en blogger e facebook e outras cousas

---

SANXENXO. Julio Torres

---

Non, non me fun de safari. É que, para variar, ultimamente non dispoño de apenas tempo para adicarlle ó blog. Toca ter paciencia. Menos mal que teño a sorte de contar cunha boa axudante que fai tamén máis do que pode, e vai moderando tódolos comentarios, os cales por certo estiven lendo hoxe.

A miña sorpresa foi ver cómo blogger impuxo esta semana o novo formato para os que temos e administramos os blogs. Os que o ledes non o notaredes pero os administradores moito. Hai a quen lle gusta máis e hai a que non lle gusta tanto. Eu estou entre estes últimos. É algo así como cando vas a un centro comercial e te atopas con que cambiaron todo de sitio e hai un novo decorado, etc. Prefería o formato de pestañas do diseño anterior. Pero o máis gordo non é iso, o tamaño da letra sae moito máis pequeno que no diseño antigo. Fotos espacios descadrados, letra capitular ou cambios nos artigos que non se gardan son algúns dos principais cabalos de batalla. As primeiras impresións que teño e que se fai moito máis difícil publicar co sistema html. Por contra, parece ofrecer outras posibilidades que a min non me quitaban o sono. Tocará habituarse. Por suposto, tedes que perdoar polos erros que se poidan cometer ó non dominar o novo formato.

Non me gusta nada que tanto Blogger como Facebook (onde lembro que tamén temos a nova páxina de A Lareira Máxica que tomo o relevo do antigo grupo do face), impuxeron neste mes o novo formato. Nun principio era optativo pero co paso do tempo fíxose obrigatorio. Ningún dos novos formatos me gustaba, pero éche o que hai. O lo tomas o lo dejas. Non queda outra.

Tamén descubro que un artigo que deixara listo o sábado (efemérides) para autopublicarse o luns, non se chegou a autopublicar. Espero que fose un erro puntual derivado da migración obrigatoria feita por blogger. Agardo que non afecte a futuras publicacións programadas e que non haxa máis sorpresas desagradables.

Tentarei na medida en que poida irei escribindo algo, pero no prometo nada. Tamén vos animos a que enviedes as vosas cousas que non recibimos nada ultimamente.Por último, alégrame voltar a ler comentarios de María -a cal se botaba en falta no blog- así como dos habituais do blog e non tan habituais. Xa sabedes que todo o mundo é benvido e as portas de A Lareira Máxica están abertas á vosa participación sobre calquera tema. Cómpre ler as premisas dos comentarios (ver formulario), xa comentadas outras veces.

E por hoxe é todo. Gracias por estar aí e pola vosa fidelidade. Por certo: xa so quedan uns días...

---

27-04-12 Descubrín que se pode voltar -cando menos polo de agora- a rescatar a interfaz anterior e volto a ela pois no novo formato salen (como podedes comprobar no anterior artigo das efemérides) as letras máis pequenas por culpa da linguaxe HTML (en concreto polos "div")

01-05-12 Estou observando con que hai problemas nos artigos escritos para autopublicarse. Algúns non se están a publicar ó chegar o día e a hora programados. Antes do cambio isto non sucedía. Incluso agora que voltín a antiga interface continúa a pasar. Espero que so sexa un problema temporal.

** Efemérides. Tal día coma hoxe...23 a 29 de abril

---

NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao

---

abril-23 Día do Libro. Nesta data do San Jordi en Cataluña, do noso San Xurxo, hai costume de facer o agasallo dun libro e dunha rosa. Se en Galicia se fixeran iniciativas así o 17 de Maio, estaríamos apoiando a floricultura e a nosa industria editorial.
abril-23 1814 Insírese na revista El ciudadano por la Constitución un poema en lingua galega dedicado ó rei absolutista Fernando VII, quizais da autoría de Fandiño ou de Pardo de Andrade.
abril-23 1899 No acto de homenaxe ós Mártires de Carral Manuel Lugrís Freire utiliza o galego nun discurso público.

abril-24 1834 Un Real Decreto reduce as tradicionais sete provincias galegas do Antigo Réxime ás catro actuais.

abril-25 1734 Nace na Coruña o ilustrado galego José Cornide Saavedra y Folgueira. Ten unha obra manuscrita (Real Academia da Historia), titulada: Viaje de Santiago a Corcubión, onde nos ofrece datos da Ponte Maceira e do Pazo do Cotón no século XVIII.
abril-25 1853 Nace na Coruña Evaristo Martelo Paumán, escritor en galego e un dos asistentes ós parladoiros da «Cova Céltica» herculina.
abril-25 1965 Créase o Ateneo de Pontevedra, que desenvolverá unha interesante actividade cultural.

abril-26 1846 En Carral (A Coruña) son fusilados o xeneral Solís e os seus oficiais, os sublevados provincialistas que se converterían en todo un símbolo de resistencia «galeguista», e que pasaron á historia co cualificativo de «mártires de Carral». Era a "revolución do 1846", con propostas liberais e provincialistas.
abril-26 1968 Celébrase na facultade de Medicina de Santiago un recital da Nova Canción Galega, movemento que supuxo un importante pulo para o noso idioma. Participan nel Benedicto, Xavier, Vicente Araguas, Xerardo Moscoso e Guillermo Rojo. Tempo das Voces Ceibes e dos cantautores antifranquistas.
abril-26 1980 O escritor Álvaro Cunqueiro pronuncia en Vigo o célebre discurso no que pide «mil primaveras máis para a lingua galega».

abril-27 1879 Constitúese en Bos Aires o primeiro Centro Galego, organismos que tanta importancia habían ter na defensa e espallamento do noso idioma fóra de Galicia.
abril-27 1879 Aparece en Bos Aires o periódico de temática galega El Gallego.
abril-27 1933 Castelao resulta elixido membro da Real Academia Galega.

abril-28 1934 Manuel Lugrís Freire, primeiro orador que utilizara exclusivamente o galego nun mitin político, é elixido presidente da Real Academia Galega.
abril-28 1963 Nunha xuntanza ordinaria os membros da RAG acordaban celebrar cada 17 de maio o Día das Letras Galegas, co obxectivo de promover o idioma vernáculo e a obra literaria dos nosos autores.
abril-28 1981 O BOE publica a Lei do Estatuto de Autonomía de Galicia, de 6 de abril, que recolle de forma explícita que «a lingua propia de Galicia é o galego».

---

É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

** Los vengadores angélicos

"Le parecía a ella como si durante muchos años hubiera llevado una carga invisible, una prenda a la vez pesada y deleitable. Había tenido la custodia de un tesoro. Pertenecía a él, era suyo por derecho, y lo había sido desde el principio mismo de las cosas; y habría preferido morir antes que haberle fallado o traicionado. Armada siempre, vigilante y alerta, había guardado este tesoro para él, detrás de sus ojos modestos y de sus labios cerrados, como detrás de un velo y de un sello. Se había cepillado su precioso cabello y lo había ocultado bajo su sombrero porque era de él. Había preservado su corazón de toda tormenta, crudeza o amargura porque era de él. "


Karen Blixen
"Los vengadores angélicos"

---

REMITIDO POR: Alvariño
Colaborador de A Lareira Máxica