** Vai chover carallo!!

Estes días viralizouse un vídeo dunha canción moi simpática e divertida. É bastante pegadiza e chea de ritmo. Non deixa de ser senón retranca galega. Fala, como non, de que non para de chover. Descoñezo a súa autoría. Dubido se o grupo se chama "Te lo digo cantando" ou este nome soamente é unha etiqueta nas redes sociais. Se alguén o sabe, por favor, que nolo diga.

Sexa de quen sexa, dá no cravo. Xa que chove, polo menos divertirse. E que mellor que facelo cunha canción tan chea de humor e que tamén di algunha verdade que outra. Nos dous minutos e medio que dura non parar de rir, e rir nos tempos nos que estamos é ouro puro. Así que, se non a escoitástedes aínda, subide os altavoces e prestádevos a contaxiarvos da súa alegría.

Por certo, tamén hai versión en castelán, pero un servidor prefire a galega. A fin de contas fala sobre Galicia e que mellor que cantalo no noso idioma. Ademais, dicir carallo en galego é unha expresión moi pero que moi enxebre (por non dicir que polisémica).

..............................................................
Unha opinión de Julio Torres

** A choiva infinita

A choiva non nos deixa. A choiva segue, segue, e segue. Emulando as famosas pilas dunha coñecida marca comercial (que duran e duran). Humidade, frío fúndense nun enemigo físico contra o que debemos loitar armados de calor e abrigo. O inverno fixo perder a guerra a Napoléon na súa conquista de Rusia. Por algo sería. O tempo, ese ser indómito.

En pleno século XXI, ano 2026, cando estamos no ecuador do inverno, parece que xa leváramos catro meses nel. O corpo pídenos sol, claridade e non as intempestades da fría estación. E non,non se albisca a luz ao final do túnel. A primavera parece unha ilusión, un illote no medio do mar cada vez máis amplo e denso.

Se vos fixades, os veráns son de altísimas temperaturas e os invernos son fríos e moi húmedo. Os invernos son como os de antes, cando as familias se sentaban ao pé dunha lareira para entrar en calor e secarse. O cambio climático, ese fenómeno negado por moitos/as, chegou para quedarse. E isto non pinto nada ben. Nada. Está ben que chova ou que faga sol, pero os estremismos nunca foron bos. A mesura é unha virtude. Pero o novo tempo non entendela dela.

Namentres, debecemos porque o sol decida quedar connosco, que alugue as nosas casas por unha boa tempada e que non só veña soamente de visita de cando en cando. No seu pedra, papel e tixeira particular a choiva vence ao sol. Terá cambiar de pilas o sol, e poñelas de verdade para triunfar diante da intensa choiva.

A persoa que non se consola é porque non quere. Por iso, máis que nunca, confiamos naquel dito popular: nunca choveu que non escampara. Ou iso ou construír unha nova arca de Noé. Ninguén mellor que o gran humorista gráfico Luis Davila (sen til) para inmortalizar este duro inverno no que xa parecemos peixes, ou cando menos reptís anfibios.
Nestes momentos, cómpre ter paciencia e que o humor non nos abandoe!!

...............................................................................
Un artigo de Julio Torres

** Mabel Montes: unha xornalista de raza

O 20 de xaneiro, coñecedor el da triste novo do seu pasamento, amencía chuvioso e ventoso. Un día negro, moi negro, moitísimo. Un martes que, a media mañá, deixoume totalmente xiado cando unha amiga me comunica que morreu Mabel Montes. A querida e gran xornalista da Radio Galega e da TVG (ou como se chame agora, que diría ela). Desde o 2012 era unha das persoas que daba o tempo no medio autonómico. Non me estrana que o tempo estivese tan alterado. Choraba a súa morte.

Mabel era unha excelente profesional, traballadora incansable, rigorosa, modesta, implicada na defensa da profesión, do público, do galego, da cultura, un 10 como persoa, humana, positiva, con exquisito sentido do humor galego, portadora dun amplo sorriso, todo iso e máis recollido nunha MAGNÍFICA MULLER. Características nas que coinciden todas e todos. Así era Mabel.

Coñecina en 1996 na antiga facultade de xornalismo de Mazarelos da USC, un ano que compartín traballo de grupo dunha materia optativa con ela, con Araceli Gonda, Xandra Tedín, Maite Silva, Susana González e César Carracedo. Un servidor non era do seu curso, pero a acollida foi moi boa. Grazas!!, Debo recoñecer que non falei moitas veces con Mabel, pero caíame xenial. Ás grandes persoas distinguinse polas cousas pequenas. Mabel destilaba humanidade e empatía nas súa verbas, valores en vías de extinción na sociedade actual.

Cando traballaba no tempo da Tvg -antes de que a cambiaran forzosamente para a Radio Galega- enviáballe fotos para publicar polo Whatsapp do programa, tanto a Mabel como aos seus compañeiros Diego, Noelia e Ana Celia. Conversaba con ela de vez en cando. Sempre moi agradable, atenta e familiar. Gustáballe saber do contexto da foto. Rigorosa e metódica. Moi ben feito!! Na despedida o seu alegre CHAU!!

A nota simpática foi no 2023 cando se estreou a peli "Voy a hacerme viral" da que era guionista Araceli Gonda (grande amiga de Mabel e outro encanto de persoa, por certo). Púxolle o nome de Mabel Montes á protagonista: Blanca Suárez. Un detalle moi bonito de Araceli.

Como xornalista son firme defensor do bo facer. Polo tanto, síntome moi orgulloso dos e das compañeiros e compañeiras que defenden a liberdade, a pluralidade informativa e o servizo público na RTVG. Mabel era unha desas defensoras. Participaba nos venres negros, esa xusta manifestación de protesta que os/as traballadores/as da RTVG levan adiante tódolos venres desde hai case 8 anos. 400 venres para ser exactos (cumpridos precisamente o día do 50 cumpreanos de Mabel, o pasado venres 16 de xaneiro). Inxustamente, esa honesta implicación acaboulle custando o seu traslado da Tvg a Radio Galega primeiro e logo a cancelación do seu programa Atmosféricos na Radio Galega. De igual xeito foron bastantes compañeiros/as castigados que pasaron tamén da tele á radio ou viceversa. Agora máis que nunca: moitísimas forzas e que a vosa loita non morra.

Tanto onte como hoxe revisei moitas novas da súa morte en numerosos medios de comunicación galegos e nacionais (incluso na revista Hola edición on line!!). Aledoume moito comprobar que a súa morte deixou unha profunda pegada e que era moi aprezada e querida polo seu bo facer. Non me estrana e síntome orgulloso do seu recoñecemento. Meréceo. Ougallá se implemente un premio que leve o seu nome. Aí queda a petición para quen a poida recoller.

Remato: o meu sentido pésame a súa familia, amizades e compañeiros/as de traballo. Descansa en Paz estimada Mabel. Foi un pracer terte coñecido. GRAZAS por todo amiga. Botarémoste moitísimo de menos. A túa lembranza permanecerá para sempre. O mundo sería moito mellor se na sociedade houbese máis mabeles.

P.D.: Maldito cancro que xa nos últimos anos se levou por diante a varias amizades miñas: María, Mary, Araceli, Nacho ou Mónica, entroutras. D.E.P.

..............................................................................................................................................

Un artigo-homenaxe de Julio Torres adicado á memoria de Mabel Montes

..............................................................................................................................................


ENLACE: Páxina de Mabel na rede social X (encántame)

** O valor das pequenas accións

"Non infravalores o valor das pequenas accións porque elas permitiranche deixar pegada"
............................................
Unha frase anónima

** Feliz Nadal 2025 desde A Lareira Máxica

** As fotografías futuras

Todo cambia.Os lugares que hoxe vemos dunha forma, dentro duns anos cambiarán. Moito ou pouco, pero van ser diferentes. Iso é así. Leiras ou montes nos que nun futuro haberá casas ou edificios, ou rúas de cidades que cos anos terán outros establecementos ou que cambiarán a súa faciana, incluso os sentidos de circulación. Son só dous exemplos.

Quizais deberiamos fotografar máis os sitios e lugares polos que adoitamos pasar. Así que cando muden lembraremos cómo eran antes. E que esa lembranza non esmoreza no tempo. Hoxe con tódolos medios que temos ao noso alcance case é un pecado non facelo. Se chegaron a nós fotos do século pasado cando cando non existían cámaras dixitais nin móbiles, con máis razón deberiamos retratar e gardar como ouro o que temos agora para transmitilos a futuras xeracións. Temos máis medios que nunca. E quen di quitar fotos, tamén di gravar vídeos do que temos agora.

Pero isto só é unha reflexión, un apuntamento...

** Non te olvides

Adécada dos 80 foi, como sabedes, moi produtiva a nivel da música. Emerxeron e triunfaron moitos grupos. Unha canción que sempre me encantou foi este temazo de Simple Minds: Don´t you forget about me. A canción é de 1985 é foi un dos temas máis recoñecibles, que non o único, deste grupo escocés liderado por Jim Kerr, o seu vocalista. A canción fíxose famosa tamén por aparecer na escena final da película "The Breakfast Club". O son de Simple Minds é inconfundible.

** A verdadeira amizade

De súpeto soa o teléfono e del emerxe unha voz familiar, amiga e que irradia, alegría, nostalxia e lembranzas, moi boas lembranzas. No mellor intre do pior momento. Un raio de luz, un motivo para seguir. De fondo soa "Dónde estabais", do grupo La Unión. Que contradición. A ilusión emerxe dos seus ollos, a faciana muda de aspecto e o traxe da felicidade inunda o ambiente para non desaparecer. Un xiro, unha esperanza, unha ilusión. Ser importante para algúen, respeto, empatía. Unha conversa entre dúas persoas amigas. Algo habitual entre nós. Horas de conversa. Detalles nimios pero vitais para o ser humano. Unha amizade fértil e recíproca sen intereses, nada que ver coas devastadas polas lapas voraces e indiferentes do tempo, nas que a memoria se esvaece e a preguiza impide o seu cultivo. Amizade. Vida. Respeto. Compartir as pequenas grandes cousas da vida, que diría o gran Nacho Mirás.

________________________________________________________________________________________

Este artigo vai adicado a unha BOA AMIGA con maiúsculas que nos estará lendo desde o ceo. Unha gran persoa. O texto só representa a felicidade que representaba falar con ela e estármonos periodicamente en contacto. O tempo esvaecíase e as horas transformábanse en segundos. María: foi un inmenso pracer terte coñecido e ter sido tan grandes amigos. DEP.

** Pontevedra na historia

Internet está chea de información, de páxinas interesantes, de nostalxia, de fotos e moito moito máis. Para as persoas que non o coñezades, quero presentarvos o blog Pontevedra con Follas Verdes, que garda relación coa coñecida libraría pontevedresa Follas Verdes.

Aínda que xa non se publica desde 2013, nel atoparedes un bo feixe de fotos antigas de Pontevedra e dos seus arredores. Poderedes, por exemplo, lembrar o trolebús de Pontevedra a Marín (desaparecido nos anos 80), o cine Malvar, comprobar cómo eran rúas e lugares de Pontevedra nos anos 40, 50, 60, 70, 80.... E con sorte, recoñecer a persoas anónimas. O denominador común son as fotos antigas e cheas de valor histórico que acolle no seu interior.

A presentación que se fai no blog xa o di todo: "Compartir, también puede ser, dar algo a cambio de nada". Porque hoxendía, non todo debe ser dar por interese, senón tamén saber compartir gratuitamente algo que dunha forma ou doutra é de todas e de todos. Agardo que vos guste. Se sodes de Pontevedra, abofé que si. A min fascinoume moito. Un gran labor de recompilación de imaxes. Que importante é inmortalizar os lugares para que pervivan por sempre. O que hoxe é dunha forma, cos anos será doutra. Se non se gardan as fotos antigas, perderase o seu valor histórico.

...........................................................

** Cando os soños se van

Gran canción do grupo ourensán Los Suaves. Unha gran verdade. Os sonos tiran do carro da nosa vida. Sen os nosos soños, a vida vaise. Que sería de nós se non podemos soños? Dino ben claro e levan moita razón. Debemos perseguir os nosos anhelos, loitar por eles e que non deixar que se esvaezan e que nos abandoen. Nin nada nin ninguén debe impedirnos loitar por eles.

** A música dos 80. Todo tipo de música.

Amúsica dos 80 é, sen dúbida, un dos referentes do panorama musical. Tense falado ata o infinito. Non me estrana. En España foi a década das famosas movidas musicais de Madrid e Vigo. Moitas formacións musicais xurdiron dela. En Galicia temos aos Resentidos ou Siniestro Total como exemplos máis representativos.

...Pero os 80 son moito máis. Gran década. Por iso, no seu día, creei no Facebook unha páxina temática adicada a esta década: "La música de los 80(todo tipo de música)". Recomendo a súa visita para as persoas nostálxicas ou ás que lles gusta moito esa época. Nela atoparedes vídeos de música pop, baladas, rock, etc tanto español como internacional. Soamente son enlaces que podedes ver en Youtube, tamén de xeito gratuíto. Ou sexa, non ten ningún ánimo de lucro. Só busca lembrar cancións, unhas máis coñecidas, outras non tanto. Está administrada por Patricia Loureiro (grazas!) aínda que a continúo coordinando. Agardo que vos guste.

Carpe diem.

...........................................................

** Co humor de Davila, lévase mellor

...........................................................

** Cogito, ergo sum

A Lareira Máxica continúa existindo.

Seguimos na rede e, de vez en cando, tentarei publicar algunha cousiña. Contesto así a toda esas persoas que me preguntades o porqué da inactividade nos últimos meses. Sinxelamente teño outras prioridades.

Grazas por seguir visitando a páxina todo este tempo. Acabo de comprobar que as visitas seguen sendo moi cuantiosas, o cal éncheme de ledicia. Agradecer a todas aquelas persoas que algún día colaboraron desinteresadamente coa ALM. En nada cumpriremos a maioría de idade: 18 anos. Será o vindeiro 1 de maio de 2024.

Carpe Diem.

...........................................................
Julio Torres
Creador e editor de A Lareira Máxica

** Uso educativo de A Lareira Máxica

Navegando por internet atopei este artigo adicado ao lapis. Escribino hai moitos anos. ¿Onde estaba? Pois colgado dentro do espazo Abalar, da Consellería de Educación. Alí hai actividades que permiten apoiar ou reforzar as tarefas do alumnado. No seu día, alguén me pediu o meu permiso para empregar o artigo para fins educativos, pero que estivese tranquilo porque figuraría de onde se quitou e quen o escribiu. Por suposto, dinlle o permiso. Con todo, non voltara saber se se empregara finalmente ou non. Hai uns días saín de dúbidas. Alí estaba publicado no espazo Abalar.

Alédome que os textos de A Lareira Máxica poidan ser empregados en labores educativas. Tamén me aledou comprobar que ao pé do texto ía a súa autoría. E non porque se trataran do artigo dun servidor, senón porque se nomeaba a fonte de onde se quitou e a autoría do texto. Estaría igual de contento se isto mesmo se fixera co artigo de calquera outra persoa. A ética e as normas legais esixen que así se faga, mais moitas veces isto non acontece. Por este motivo, e aínda que xa fose a súa obriga, quero darlle as grazas a esta persoa por cumprir e ter un bo comportamento ético. E tamén darlle os parabéns a esas persoas que buscan e confecciona as actividades de Abalar. É un labor sufrido e que esixe moitas horas de adicación.

ARTIGOS RELACIONADOS:

--> Oda ao lapis (publicado o 24-08-2011 en A Lareira Máxica)
--> Texto publicado en Abalar, Consellería de Educación da Xunta de Galicia
...........................................................

** Posta de sol na Lanzada, Noalla

O sol báñase na praia da Lanzada, pouco antes de deitarse. A beleza da paraxe reláxao e a visita é obrigada. A mar está en calma. Esa mar tan complicada. Nas súas augas perderon a súa vida moitas persoas ao longo da historia. Os mariñeiros sábeno moi ben. O sol resístese a marchar. Gústalle Noalla e quédalle por visitar a ermida de A Lanzada, en Sanxenxo. Dáse o último chapuzón. No entanto, tingue de laranxa o ceo e a area e termina por derreterse no azul da auga. Todo un pracer para os sentidos.

...........................................................

** Os venres negros dos traballadores/as da Radio e da Televisión de Galicia

Seguro que moita xente non o sabe. Na RTVG existe algo que se chaman os “Venres Negros”, que o propio medio oculta nos informativos. Un grupo importante de profesionais que traballan na RTVG maniféstanse todos os venres vestidos con roupa negra. Isto acontece desde o 25 de maio de 2018. Denuncian a manipulación informativa da que é obxecto a RTVG. Ademais, reclaman o cumprimento da Lei de Medios aprobada en 2011 e incumprida dende seis meses despois da súa entrada en vigor.

As principais cuestións que solicitan son a elección da dirección xeral por maioría reforzada do Parlamento de Galicia e a creación do Consello de Informativos. A función deste último sería promover a obxectividade das novas e que non sexa partidista na elección e tratamento das novas. En RTVE xa existe.

En definitiva, os profesionais piden, basicamente, a independencia profesional do goberno de turno. ¿Por qué, entón, non se lles fará caso? ¿Por que non existe unha verdadeira independencia da RTVG, o único medio de comunicación público galego?

...........................................................

** Sempre depende...

Pau Donés, compositor, cantante e líder de Jarabe de Palo morreu hoxe víctima dun cancro. Tiña só 53 años e levaba loitando coa enfermidade desde o 2015. D.E.P. Pau Donés. Entres os moitos éxitos de Jarabe de Palo, caben destacar: "La flaca" (curiosamente forma parte do primeiro disco en 1996, pero foi unha das cancións do verán de 1997), Depende (que tamén soou moito no de 1998) e Bonito (2003). Con todo, o grupo sacou ao mercado musical moitos discos entre 1996 e 2020.

En 2017, xa durante a súa enfermidade, e entre outras, publicou o seu single "Humo". Serviu de sintonía da serie "Estoy vivo" (protagonizada por Javier Gutiérrez, Alejo Sauras e Anna Castillo en TVE). As súas letras, un canto á vida. Non hai máis que escoitalo. O seu último disco estaba estaba previsto lanzarse en setembro deste ano. De feito, o 26 de maio saíra á luz o primeiro single: "Eso que tú me das". Nel dálle as grazas ás persoas que o axudaron na súa loita contra o cancro.

A canción que máis me gusta de Pau Donés e Jarabe de Palo é, sen dúbida, "Depende". Será porque era moi pegadiza e tamén por aquilo de ser galego. Depende. O que está claro é que os temas que el compuxo permanecerán connosco para sempre.

...........................................................

** A TVG con publicidade en castelán

A TVG creouse en 1985. Pasaron, pois, 35 anos. Ao principio toda a publicidade emitíase toda en castelán. Despois empezou a emitirse xa algunha en galego. Varias décadas despois a situación non mudou. Só que agora en lugar dunha canle autonómica pública tesmos dúas: a TVG e a G2. Non obstante, máis da metade segue emitíndose en castelán. Xa sei que hai intereses económicos detrás (o poder dos anunciantes).

Pregúntome: ¿un medio público non deberá apostar por emitir toda a publicidade en galego? ¿A mellor forma de defender o galego é esta? ¿Non é a difusión do idioma e da cultura galega un dos sentidos dun medio de comunicación galego público? ¿Canto tardará a TVG en emitir todos os anuncios comerciais no idioma galego?.

E xa que estamos ¿por qué os xornalistas da RTVG falan tan mal o galego?. De de todos é sabido que a meirande parte é castelán falante que só fala o galego cando traballa. Isto é respetable, pero quizais se debera valorar máis o coñecemento, léxico e fonética na contratación e promoción ra dos profesionais, así como a formación do idioma galego.

Falar mal o galego contribúe a que quen o escoite, como mínimo, se contamine e siga o seu exemplo. Exempolos son os pronomes mal colocados, castelanismos, hipergaleguismos, ….

...........................................................

** A herdanza de Falcon Crest

Ollo!, a música dos 80 non foi a única con identidade e simbolismo propio. Na televisión dos 80 viron a luz míticas series como Dallas, Dinastía o Falcón Crest. Esta última tivo moitas tempadas ao longo desa década, aínda que despois foi perdendo interese (ás veces convén saber retirarse a tempo...). A intriga e o drama eran as súas señas de identidade, entremezcladas coa maldade e frialdade da matriarca: a ilustre Ángela Channing (interpretada pola actriz Jane Wyman, que estivo casada con Ronald Reagan entre 1940 e 1948), así como unha sintonía de entrada impoñente e maxestuosa, das que non se olvidan. Daquela, só estaba TVE e algún canal autonómico. Ver esta serie era cita case obrigada. Ata os Hombres G na súa canción "No,no, no" no ano 87 a mencionan na súa letra ("prefiero quedarme en casa viendo Falcon Crest").

Moito ser podería falar de Falcon Crest, de Ángela Channing, do seu fillo Richard Channing, do seu sobriño Chase Gioberty (daquela lembrábame a Juan Pardo...), Lorenzo Lamas (o neto e que foi famoso por anunciar colchóns en España -"Lorenzo Lamas, el rey de las camas"). E porqué non, de Chu-Li, o mordomo de Ángela. Non vou facelo aquí, pero na internet atoparedes abondosas referencias. Iso, si, Ángela era unha muller cruel, despiadada. De aí a expresión: eres poior que Ángela Channing. O que nunca puiden saber é se Ángela e J.R. (o malo de Dallas) terían futuro como parella, ou cal dos dous era pior como persoa. A resposta non é nada doada. Fixádevos da súa dificultade que ata sería máis fácil respostar se foi antes o ovo ou a galiña...

Por outro lado, Falcon Crest sentou precedente e dúas series españolas como a galega Rías Baixas, primeiro, e Gran Reserva despois, se inspiraron nela. Por certo, nas dúas estivo presente a actriz galega Ledicia Sola. Os tres culebróns teñen un denominador común: todas xiraban arredor de viñedos, dramas, mortes e intrigas. Case prefiro esas intrigas e non as de Sálvame e compañía...

Finalizo: é curioso, non lembro que se repuxera esta serie. Tampouco se trataría de repetila tanto como Verano Azul...

...........................................................

** Entre soños e realidade

Soñei que isto non era certo. Soñei que me quedara durmido e que tivera un pesadelo. Soñei que ninguén morrera. Soñei que ao espertar todo sería diferente. Soñei que a clase política por fin remaba xunta nunha soa dirección, sen cores e sen atrancos. Mais daquela, daquela xa abrira os ollos...

...........................................................
Julio Torres