luns, 18 de xuño de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...18 a 25 de xuño


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao



xuño-18 2006 Apróbase en referendo, en Cataluña, a lei de reforma do Estatuto de Cataluña, que modifica o de 1979, e que recolle unha redacción máis favorable á defensa e utilización da lingua catalá. Tamén fai unha referencia ó aranés aínda máis completa ca antes: «A lingua occitana, denominada aranés en Arán, é a lingua propia deste territorio e é oficial en Cataluña, de acordo co establecido polo presente Estatuto e as leis de normalización lingüística».


xuño-19 1940 Falece o empresario e mecenas galeguista Enrique Peinador Lines.
xuño-19 1994 Fina en Madrid o dramaturgo valdeorrés Lauro Olmo, con 72 anos.


xuño-20 1853 Falece en Granada o líder provincialista e xornalista Antolín Faraldo, con trinta anos.


xuño-21 1988 É aprobada no Parlamento galego a lei que regula o emprego do galego como lingua oficial das entidades locais.


xuño-22 1880 O bispo de Ourense diríxese ó gobernador civil da provincia pedíndolle que impedise a circulación do libro de Curros Enríquez Aires da miña terra, por «atacar» varios dogmas da relixión católica.
xuño-22 1956 Xuntanza de formación, entre os exiliados de Bos Aires, da Asociación Galega de Universitarios, Estudantes e Artistas (AGUEA), que pretendía achegar ós emigrantes non só o idioma, senón tamén a historia, a xeografía e a literatura galegas.
xuño-22 1994 Inaugúrase en Compostela unha rúa dedicada ó escritor e intelectual Ramón Piñeiro.


xuño-23 1905 Nace en Lugo o eminente musicólogo e compositor galego Jesús Bal y Gay, que foi membro do Seminario de Estudos Galegos dende 1927 e difusor da nosa tradición musical.
xuño-23 1907 Nace en Ourense o etnógrafo Xaquín Lorenzo Fernández, «Xocas».


xuño-24 1891 Nos Xogos Florais de Tui Manuel M. Murguía pronuncia o que se ten polo primeiro discurso en galego nun acto público: fai unha defensa do idioma de noso e un chamamento á súa conservación. Tamén participan Alfredo Brañas e Lago González.
xuño-24 1920 Aparece o primeiro número de Acción gallega, revista editada pola primitiva Casa de Galicia de Bos Aires.
xuño-24 1989 Primeiro número do xornal de información xeral Diario 16 de Galicia, con bastante presenza de textos en galego.
xuño-24 1994 O plenario da RAG acorda dedicar o Día das Letras Galegas de 1995 ó escritor rianxeiro Rafael Dieste.


É éste un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).




domingo, 17 de xuño de 2012

** Visitar museos on line con Google Art Project


SANXENXO. Julio Torres

Desde 2011 miles de obras de bastantes museos pódense visitar virtualmente mediante Google Art Project. Esta web permite gozar en alta resolución de moitas pezas de arte. O repertorio de coleccións actualizouse cada certo tempo, chegando a constituirse nun dos referentes na rede de redes. Para tódalas aquelas persoas que aínda non coñecen esta web, anímovos a visitala. Podedes botar horas e horas observando multitude de obras de arte que nos empañarán de cultura e historia.

** A Frase Máxica de...Bertrand Russel

venres, 15 de xuño de 2012

** Lembrando os 80: un sabor dóce para tempos amargos


SANXENXO. Julio Torres

A década dos 80 foi un referente para moit@s que a vivimos. O vídeo de hoxe vai adicado ós que eran moi xóvenes por ese tempo. Fala das chuches. Non está mal para endulzar estes tempos de crise amarga pragada de recortes...



Unha dúbida ¿segue existindo o Bang-Bang?

E se falamos de dóces e de nen@s haberá que falar de xoguetes desa década. Velaquí un breve resumo de xoguetes extraído de internet. Non están todos, pero son todos os que están...




luns, 11 de xuño de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...11 a 17 de xuño


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao


xuño-11 1909 Nace en Abadín o poeta Aquilino Iglesia Alvariño, autor do primeiro libro literario en galego publicado en Galicia na posguerra: Cómaros verdes (1947).
xuño-11 1904 Nace en Leiro (Ourense) o músico e sacerdote Emilio Soto Fernández, con varias producións musicais en galego.
xuño-11 1973 O poeta en galego, amais de xurista e cofundador do Seminario de Estudos Galegos, Fermín Bouza Brey falece en Santiago.


xuño-13 1898 Nace na Coruña Xaime Quintanilla Martínez, médico e político socialista e galeguista, con obra escrita en galego. Foi unha das vítimas do levantamento militar de xullo de 1936.
xuño-13 2005 O Consello da Unión Europea publica unhas Conclusións do Consello relativas ó uso oficial doutras linguas..., o que abren as portas, aínda que con limitacións, ó uso do galego nas institucións da Unión.


xuño-14 1821 Nace na Estrada Marcial Valladares Núñez, autor da primeira novela escrita en galego, Maxina ou a filla espuria (1880), así coma do 3º dos dicionarios impresos do noso idioma, o Diccionario gallego-castellano (1884). xuño-15 1910 Celébrase no Centro Galego de Madrid un mitin que pon a andar o movemento agrarista tamén na capital do Estado. Este movemento empregou o idioma galego en diversas publicacións e actos públicos.


xuño-15 1944 Nace en Logrosa (Negreira) o poeta Xosé Manuel López Gómez, Ardeiro.
xuño-15 1983 Lei de Normalización Lingüística, na que se recollen unha serie de importantes disposicións para a protección, defensa e o fomento do uso do idioma galego.


xuño-16 1959 Créase a Casa de Galicia de París.


xuño-17 1915 Nace en Ribadavia o médico e especialista en estudos históricos sobre Galicia, Rubén García Álvarez.


É éste un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).



xoves, 7 de xuño de 2012

** 8 de xuño: somos así. Unidos para cambiar o mundo


VIGO. Sonia

Colaboradora de A.L.M.


"ASI SOMOS" é o nome da campaña na que se fala do mundo do voluntariado. Este venres propoñen que todos poñamos unha prenda ao revés como sensibilación co tema. Máis información nesta páxina.

luns, 4 de xuño de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe... 4 a 10 de xuño


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao

 
xuño-04 1903 Nace en Ourense un dos máis sobranceiros galeguistas da 2ª República, Alexandre Bóveda, figura destacada na redacción do Estatuto de Autonomía de 1936 e executado polos franquistas en Pontevedra en agosto dese ano do comezo da guerra civil española.
xuño-04 1916 Número 1 do xornal La Voz de Ortigueira, con escrita en castelán e galego.
xuño-04 1931 O Instituto de Estudos Galegos da Coruña publica no xornal Adelante o «Proyecto de Bases para el Estatuto Gallego».

xuño-05 1869 Curros, estudante de Dereito en Madrid, escribe a súa famosa «Cántiga», que máis tarde, musicalizada, acabaría converténdose nun auténtico canto popular, practicamente un «himno» de rexeitamento da opresión que sufrían Galicia e o galego.
xuño-05 1898 Nace o escritor granadino Federico García Lorca, que non foi quen de escapar ó engado da nosa lingua e escribiu seis poemas en galego, que foron publicados pola editorial Nós en 1935. "Paseado" en agosto de 1936 polos sublevados franquistas.

xuño-06 1897 Primeiro número da revista semanal Follas Novas, editada na Habana con traballos en galego e castelán. Dirixiuna Antonio de P. Cea e tivo vida ata 1908.
xuño-06 1996 Iníciase en Barcelona a reunión de varias asociacións non gobernamentais para elaborar e asinar a Declaración Universal dos Dereitos Lingüísticos.

xuño-07 1936 Nesta data é presentado o texto doutro Estatuto frustrado pola guerra civil, o de Aragón, onde tamén existe unha lingua minorizada.
xuño-07 1988 A Mesa pola Normalización Lingüística (MNL), entidade non gobernativa e popular que nace coa finalidade de promover e defender o uso do galego, fica inscrita legalmente no Rexistro de Asociacións.

xuño-08 1907 Nace en Noia María Mariño, poeta cualificada como «dinamiteira da fala» polo seu estilo lingüístico rupturista.

xuño-09 1930 O círculo galeguista de Ourense realízalle unha homenaxe a un dos seus membros máis destacados: Ramón Otero Pedrayo.
xuño-09 1996 Remata en Barcelona a reunión de varias asociacións na que se elaborou e asinou a Declaración Universal dos Dereitos Lingüísticos.

xuño-10 Día de Camôes, no que se celebra a lingua portuguesa no país irmán.
xuño-10 2006 Ten lugar en Santiago de Compostela a Asemblea Constituínte de PuntoGal, promovida por varias institucións e entidades, unha iniciativa que pretende conseguir para a lingua e a cultura galegas un dominio propio en internet.


É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

venres, 1 de xuño de 2012

** Un bo prato de humor galego da man de Luis Davila








xoves, 31 de maio de 2012

** Ser sinvergüenza y cínic@ cotiza al alza


SANXENXO. Julio Torres

Así es: ser sinvergüenza y cínic@ no sólo está de moda, sino que tampoco conlleva castigo alguno a pesar de que tenga repercusión económica o de otra índole. No importa!! Visto así puede salir rentable y ser un valor claramente en alza. Barra libre para hacer lo que se quiera impunemente... Tutto avanti!! Un servidor prefiere no estar de moda, cotizar a la baja, pero tener la conciencia limpia y bien tranquila. No hay dinero que lo pague. Ni 15 millones de euros ni toda Marbella...

Viñeta: El Roto

mércores, 30 de maio de 2012

** Noticias banales nun país en crise...


SANXENXO. Julio Torres

Escoitaba hoxe na televisión esta noticia que me chamou a atención. Tanta crise económica e fai falta desviar a atención. Pregúntome eu ¿tan importante é coma para salir nun telediario en horas de máxima audiencia? ¿Obedece todo a un intento de restarlle importancia a situación económica do país? ¿Por que hai medios que o destacan e outros que nin caso lle fan? ¿Por qué será? ¿Non é algo totalmente prescindible coa que está caíndo? As novas tecnoloxías poden facer isto e moito máis. Está claro que terá a súa utilidade para certas persoas, pero non por iso me deixa de parecer algo friki. Se tódolos problemas do país foran éste... Claro que para gusto hai colores. Seguro que o agradecerán todos aqueles banqueiros retirados e apetitosamente indemnizados que non saben que facer con tantos cartos e tempo libre...

luns, 28 de maio de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...28 maio a 3 de junio


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao



maio-28 1821 Nace na Coruña Juan Cuveiro Piñol, autor do que sería o segundo dicionario de galego impreso como tal, o Diccionario gallego (1876). O primeiro fora o Diccionario gallego-castellano de Francisco J. Rodríguez, publicado en 1863.
maio-28 1878 Falece no seu Ferrol natal o historiador e escritor de novelas románticas Benito Vicetto Pérez, autor dunha célebre Historia de Galicia en sete tomos (1865-1871).


maio-30 1980 Monseñor Miguel Anxo Araúxo -bispo de Mondoñedo-Ferrol- ingresa na Real Academia Galega. Foi o primeiro tradutor do bíblico Cantar dos cantares á nosa lingua e autor de varios textos para a misa en galego.


xuño-01 1905 Asínase na Habana o Regulamento da Asociación Iniciadora e Protectora da Academia Galega, da que son os principais promotores Xosé Fontenla Leal e Manuel Curros Enríquez.
xuño-01 1910 Nace, en Bos Aires, o polifacético artista e escritor Luís Seoane, grande impulsor do galego entre os exiliados e emigrantes de Galicia.


xuño-02 1888 Nace en Pontedeume o polígrafo, membro numerario da RAG e do Seminario de Estudos Galegos, Antonio Couceiro Freijomil.


xuño-03 1876 En Cambados vén ó mundo o que sería un escritor fundamental para a recuperación lingüística-literaria do galego nos albores do século XX: o poeta Ramón Cabanillas.
xuño-03 1896 Nace en Castro de Rei o escritor Xosé Crecente Vega.


É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).



domingo, 27 de maio de 2012

** El árbol de tu vida

S entado,bajo sus ramas, aquel árbol respondía a las preguntas más inesperadas que le planteaba. Atento y tierno me abrazaba, tapándome con sus frondosas hojas llenas de un inconfundible y fresco olor. Allí mismo, mis pensamientos se entrelazaban con sus raíces y se fundían en una fuerte convicción ligeramente interrumpida por el canto de los pájaros que sobre la copa se adivinaban. El tiempo se paraba mientras la vida corría. Las dudas se disipaban y los retos crecían por medio de una inconexa ecuación matemática difícil de descifrar. Jugábamos: uno a ser mayor y otro a ser profesor. Aquel viejo y sabio árbol me obsequiaba con sus filosóficas respuestas llenas de cauta experiencia pero, a la vez, dejaba entrever halos de intriga y desasosiego cual película de misterio. Al atardecer, cuando el sol expiraba el último aliento, me dejaba marchar. Nunca antes. Así un día tras otro, hasta que la muerte le sobrevino. Un temporal con nombre de mujer -Hortensia- lo había herido de muerte un frío mes de enero, en pleno invierno. Fue su fin. Triste y amargo. Jamás olvidaré su sonrisa al verme ni tampoco aquellas largas e instructivas conversaciones que ambos manteníamos en un interminable duelo dialéctico amable y distendido, bajo el amparo de su estilizada figura, y en el que casi siempre él acostumbraba a repetir triunfo.

Recuerdo sus últimas palabras: “hace falta madera, más madera y muchas hojas. Sólo así la naturaleza nos podrá cobijar mejor e impedir el avance de la contaminación”. Pasaron los años, su memoria perdura y los buenos sentimientos son imborrables Por algo será...

...........................................................
Julio Torres © ® 2012

sábado, 26 de maio de 2012

** Hoxe: EUROchanchulloVISIÓN


SANXENXO. Julio Torres

Un ano máis chega EUROVISIÓN, ou mellor dito, EUROchanchulloVISIÓN. Aquel festival musical organizado polo países europeos hai moitos anos que perdeu o seu verdadeiro espíritu para convertirse nun festival no que prima todo antes que a música. Bueno, mellor dito que a música é a menos importante de tódalas variables. Máis importante é: o amiguismo entre países veciños ou coidados atrezzos e postas en escena, máis propias de obras de teatro, carnavais ou casting de decoradores que dun festival de música. Porque, non nos enganemos, para gañar o Festival non so basta con ter unha gran canción, fan falta os outros dous requisitos: amiguismo de países veciños (sobre todo os do norte e europa do leste) e pensar que ademais de canción, hai que ter unha magnífica posta en escena (non vaia ser cantar ben sexa algo simple).

A canción española deste ano interpretada por Pastora Soler gústame, pero xa sabemos que non vai poder gañar. Se queda entre as 10 primeiras xa sería todo un logro. Doutro lado, sorpréndeme un pouco que artistas consagradas acudan tamén agora.

O Festival de EUROchanchulloVISIÓN pasará, un ano máis, sen máis pena que gloria. Boto en falta a burla humorística de Rodolfo Chiquilicuatre para con estes chanchullos entre países que botarían entre sí.... (Incluso tendo as peores cancións de todas)


mércores, 23 de maio de 2012

** "Alvariño" non so é un bo viño


SANXENXO. Julio Torres

Hoxe ó ir a moderar os comentarios vexo o da despedida (espero que so temporal) de Alvariño. Xa sabedes que admiro profundamente a Alvariño e coido que non son o único. O que moit@s non saberedes e que xa hai máis de 5 anos que a súa simpatía e a súa particular visión do mundo agromou en forma de artigos escritos por este mago das letras.

En marzo de 2007, uns días antes que un servidor se fose de vacacións a Lisboa, Alvariño meteulle leña, e leña san, desenfadada, divertida e entretida a base das pequenas cousas da vida diaria. É curioso o artigo co que principiou a escribir no blog, aínda me lembro daquela saga...Vaia, 5 anos e case tres meses pasaron xa. Pasou o tempo voando, pois coma sempre, cando se pasa en boa compañía voa.

Acabo de titular o artigo e saiume unha rima non buscada para dalgunha forma expresar que dicir "Alvariño" (sí, xa sei que a bebida se escribe con b) non é so falar dun bo viño, senón tamén dunha magnífica persoa, colaborador e escritor. Claro que, coma o bo viño, cos anos é mellor. E iso, non tódalas persoas o poden dicir.

Os relatos de A Lareira Máxica vanse quedar orfos. Espero que so temporalmente. Certo é que Alvariño ten ben merecido un descanso, que tod@s necesitamos e un servidor xa colleu algunha que outra vez. Gracias Alvariño polas túas colaboracións. Un día triste para o blog. A simpatía de Alvariño vaise en globo nunha tarde de sol. Amargo contraste. Deica pronto!!!

-----
[O blog seguirá, pero agás que aparezan novos colaboradores, a frecuencia vai diminuír notablemente a partir dos vindeiros meses. Non so pola ausencia de Alvariño, senón porque tampouco lle vou poder adicar o tempo necesario nas vindeiras semanas pois nesta vida cómpre priorizar as cousas e o tempo]

luns, 21 de maio de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...21 a 27 de maio


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao



maio-21 1997 Domingo García Sabell renuncia á presidencia da Real Academia Galega.
maio-21 2000 A Editorial Galaxia (que celebra o seu 50º aniversario) e o Centro Galego de Barcelona reciben os premios Pedrón de Ouro e Pedrón de Honra, respectivamente.


maio-22 1932 Nace en Pol (Lugo) Nicanor Rielo Carballo, etnógrafo e articulista. Foi un crego comprometido na implantación da liturxia en galego.
maio-22 1966 Celso Emilio Ferreiro embarca cara a Venezuela, onde seguiría usando o galego cos seus compatriotas emigrantes.
maio-22 1995 Publícase en Negreira o primeiro número d´O Tambre, integramente en galego.


maio-24 1711 O Ilustrado Padre Sarmiento pronuncia os seus votos de ingreso, lonxe de Galicia e do seu idioma da infancia, na orde beneditina.
maio-24 1984 Constitúese a Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística, AFNL.


maio-25 1891 Os restos de Rosalía de Castro son trasladados ó Panteón de Galegos Ilustres de Santiago.



É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).


xoves, 17 de maio de 2012

** 17 de Maio. Día das Letras Galegas. ¡¡Viva o galego!!


SANXENXO. Julio Torres

Hoxe é o Día das Letras Galegas. Este ano adícase ó pontevedrés Valentín Paz Andrade. Coma tódolos días adicados á algo -ou a alguén coma no caso das Letras Galegas-, a data é simbólica. E como todas elas, de nada vale adicarlle un día a algo se os 364 ou 365 días restantes se mira para outro lado. E co galego pasa o mesmo. Faime gracia escoitar a "persoeiros" que no día de hoxe se lles enche a boca para defender o galego pero o resto do ano apostan máis por outros idiomas e so usan o galego cando lles convén. Fina hipocresía. Din defender algo que non aprecian. Mesmo falan máis en inglés que en galego. Así non é de estrañar que na TVG poñan películas so en inglés sen subtítulos en galego. Non sei, se a TVG non cumpre co seu cometido de divulgar a lingua galega ¿para que servirá a TVG?

Non me parece mal que se falen outros idiomas. Eu mesmo uso o castelán de vez en cando no blog, a pesar de que habitualmente fale en galego (castrapo, pero galego ó fin e ó cabo) e non me importa que se eu falo en galego a persoa coa que falo utilice o castellano.

Con todo, debería apostarse moito máis polo galego e non ceñirse a un so día. Fanme "gracia" os medios de comunicación, políticos e demais que so se acordan e ensalzan o galego so os días 17 de maio, incluso usando ese día so o galego. Non se pode destilar tanta hipocresía xunta. Non se pode ser bo so un día ó ano e o resto comportarse mal...

mércores, 16 de maio de 2012

** Unha segunda oportunidade...


SANXENXO. Julio Torres

Lembro, a principios dos 80, este programa. Era un pequeno e cada vez que vía esta imaxe arrepiábame. Esa roca, ese impacto. Non hai moito, gracias ás novas tecnoloxías unha vez máis, puiden voltar a ver a cabeceira deste programa. Segue asustando aínda hoxe, pois o tema da seguridade vial é algo moi moi serio pois un simple despiste dun excelente conductor pode conlevar fatídicas consecuencias. Outras veces morren inocentes por culpa de conductores neglixentes e temerarios que pouco ou nada lles importa segar vidas alleas sumidos na voracidade do alcohol e a velocidade, combinación altamente explosiva.

Aquí vos deixo unhas imaxes que, estou seguro, alguén de vós lembrará. É dun programa de seguridad vial chamado "La segunda oportunidad". Daquela so había TVE e dúas canles (a segunda había que mover moito a antena para que se vise decentemente), a televisión pechaba ó mediodía e pola noite. Iso sí, o telelixo non existía. Ougallá a segunda oportunidade tamén viñera dada por eliminar o telelixo e realities varios que pouco ou nada bo aportan máis que cousas banais e intrascendentes. E lembrade: precaución ó volante.

Un saúdo desde Sanxenxo neste abafante 16 de maio, víspera do Día das Letras Galegas e no que os termómetros rebasan en moitos casos os 30 grados.

luns, 14 de maio de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...Do 14 a 20 de maio


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao



maio-14 1914 Nace en San Xoán de Barcala (A Baña) o mestre, agrarista, cooperativista e galeguista Avelino Pousa Antelo.
maio-14 1963 O Delegado Provincial do Ministerio de Información e Turismo español, en nome do Ministro, contestaba de maneira favorable á petición da RAG de establecer un Día das Letras Galegas cada 17 de maio.

maio-15 1884 Publícase en Santiago a revista El Eco Franciscano, que dará cabida a textos en lingua galega.
maio-15 1966 Xantar de despedida en Ourense a Celso Emilio Ferreiro, con motivo da súa marcha para Venezuela. A reunión convértese tamén nun acto de protesta «galeguista» contra a decisión do goberno franquista de asolagar o val ourensán de Castrelo do Miño.
maio-15 1994 Mobilización en defensa do galego cunha manifestación en Compostela, convocada pola MNL, co apoio de máis de trinta colectivos.

maio-17 1833 Nace o grande impulsor do idioma galego e primeiro presidente da Real Academia Galega, Manuel M. Murguía.
maio-17 1863 Rosalía de Castro ponlle esta data á dedicatoria do seu libro Cantares gallegos, e por esa razón un século máis tarde, en 1963, a RAG acorda institucionalizar esta xornada como o Día das Letras Galegas.
maio-17 1933 Inaugúrase nos xardíns coruñeses de Méndez Núñez un monumento a Manuel M. Murguía, o grande promotor do galego no século XIX e inicios do XX, no 1º centenario do seu nacemento.
maio-17 1958 Ricardo Carballo Calero, quen despois sería o primeiro catedrático de galego da Universidade de Santiago, le o seu discurso de ingreso na RAG, un estudo sobre Rosalía de Castro.
maio-17 1963 Primeira celebración do Día das Letras Galegas, dedicado a Rosalía de Castro (1837-1885).
maio-17 1964 Día das Letras Galegas dedicado a Afonso Daniel Rodríguez Castelao (1886-1950). No presente ano 2012 o número de escritores-as homenaxeados no 17 de maio chega a 50. Nesta ocasión está dedicada a conmemoración a Valentín Paz -Andrade.

maio-18 1916 Un grupo de galeguistas, reunidos na sede da Academia Galega, fundan na Coruña a primeira Irmandade da Fala, que tiña como principal obxectivo defender e espallar o idioma galego.

maio-19 1967 Morre, no Courel, a poeta noiesa María Mariño, a chamada «dinamiteira da fala» polo seu estilo lingüístico rupturista.
maio-19 1987 Falece en Vigo o avogado, político, xornalista, poeta e empresario Valentín Paz Andrade (Letras Galegas 2012).

maio-20 1903 Fina Marcial Valladares Núñez, autor da 1ª novela escrita en galego, Maxina ou a filla espuria (1880), así coma do 3º dos dicionarios impresos do noso idioma, o Diccionario gallego-castellano (1884).
maio-20 1906 Primeiro número do Boletín... da Academia Galega.


É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).



sábado, 12 de maio de 2012

** El poder de tu mirada...


SANXENXO. Julio Torres

Seductora, transgresora, rebelde, erótica, sincera, segura, pensativa, desconcertada, decidida, tímida y cariñosa a la vez. Tu mirada me desarma sin escuchar ninguna palabra de tus labios. Tus ojos hablan en voz alta mientras tu sonrisa saborea el instante, desafiándome en una declaración de guerra amorosa. Escondida pero atenta, tu mirada alumbra la oscuridad y disipa las preocupaciones cotidianas, aletargándolas, dejándolas descansar, ávida de una réplica similar, deseosa de una contestación afirmativa silenciosa.

La mirada es ese gesto del lenguaje no verbal capaz de expresar lo que las palabras no logran alcanzar y que le confiere ese don mágico al sentimiento camuflado en su interior, ayudada tal vez por una cómplice y pícara sonrisa que se despierta para alzarse y ser correspondida con otra mirada a imagen y semejanza. Un feed-back con final feliz.

Existen muchos tipos de mirada, aunque quizás la que transluce amor y complicidad sea la más maravillosa de todas ellas. Conocimiento, afecto, bienestar y seguridad con un simple gesto realizado por el o hecho por ella, que es descifrado correctamente y a la primera por la otra parte.

Viene todo ello a cuento de esta maravillosa canción de Reik que me encanta: “Tu mirada”, y que me ha servido de excusa para hablar de esta determinada parcela del lenguaje no verbal, un lenguaje tan poderoso o más que la propia palabra.
© JULIO TORRES



mércores, 9 de maio de 2012

** Saboreando: Milanesa de polo con crema de porros


SANXENXO. Mary Camiña

Esta receita tráeme un especial recordo dos meus anos como estudiante universitaria en Vigo, compartía piso con tres compañeiras, e con dúas delas compartía tamén receitas. Non sei cal delas, Susana ou Diana, ma pasou, pero sí sei que aprendín moitísimo de cociña neses dous anos que compartimos piso.

Teño que decir tamén que ésta non é a receita orixinal, cambieille algúns dos ingredientes, sobre todo por mor do intestino, que cando se pon tonto é único.

Tamén quero deixar constancia, que ainda que a receita orixinal se fai con peituga de polo fileteados, podemos usar calquera outra ave de corral, digamos, por exemplo, pato, galo , pavo..., xa me entendedes, non sí?
Adícolle a receita a tódolos lector@s de "A Lareira Máxica" aos seus colaborador@s, aos seus administrador@s e, especialmente, a tódal@s nen@s que nalgún momento da súa vida foron atacad@s por algunha ave de corral, para que así teñan a oportunidade de obter " vinganza" na mesa...

Esta receita vouna dar sen cantidades fixas, só mediante proporcións, así, cada quen pode axeitala á cantidade de comensais que teña. por outra banda, é recomendable que tódolos ingredientes sexan da nosa zona, pois teñen un saborciño único; eu teño a gran sorte de contar dunha pequena horta que fai as ledicicias do noso paladar...., ummm, inigualable. Os que non teñades esa sorte, sabedes que hoxe en día nas prazas de abastos e algúns supermercados teñen unhas verduriñas e carnes fresquiñas que quitan o sentido... E senón, sempre queda, para os que poidan, ir á aldea, ...

Para comenzar, poñeremos en adobo as peitugas de ave filateadas con allo, sal e perixel, se non temos perixel podemos sustituilo por orégano, que ademáis é bo para os resfriados...

Preparamos a crema de allo-porros (como dín os galegistas, pois na miña casa sempre se chamaron puerros...). Para preparar a crema necesitamos: a mesma cantidade, en volumen, de puerros que de cebola; sal, aceite de oliva, pimienta, e nata líquida para cociñar ( a receita orixinal utiliza iogur natural, pero ao meu intestino antóllaselle un tanto ácido e non o tolera, recomendo a nata porque fai que a crema sexa máis cremosa; eu fagoa con leite desnatado que é o único que de momento tolero ben e ademáis axuda a que este prato teña menos calorías, o resultado é algo menos cremoso pero cáseque igual de rico).

Nunha sartén, (tamén vale un cazo), poñemos o aceite necesario para pochar a cebola e os puerros, máis vale que poñamos de menos que de máis, xa que os dous ingredientes soltan o seu propio líquido, salamos ao gusto e engadimos un pouquiño de pimienta ( da que prefirades). Cando xa está pochada, poñemos todo no vaso da batidora, ou ben no mesmo cazo, e pasámoslle a batidora engadindo a nata pouco a pouco hasta obter unha crema suave e homoxénea, nin moi líquida nen moi espesa, coa consistencia dunha natilla. Reservamos a crema.

Pasamos a preparar as milanesas de ave nunha sartén con aceite quente. Para os que nunca fixeron milanesas, e para os demáis tamén, coidado co aceite que cando está quente queima e moito, e produce unhas queimaduras moi dolorosas e malas de curar. Tamén podemos usar en vez de milanesas, os filetes á prancha, non é tan rico, pero é unha boa opción para as persoas ás que nos preocupa os excesos, ben por problemas de saúde ou por seguimento dalgunha dieta en especial...

Pasamos os filetes polo ovo, despois polo pan rallado e á sartén. Hai quen pasa primeiro o filete por fariña, despois polo ovo e finalmente polo pan rallado, persoalmente as milanesas non me gustan tan "empanadas", supoño que será cuestión de gustos..., deixovolo á vosa elección. Preparamos un prato cunha servilleta de papel e poñemos as milanesas xa feitas enriba, así absorberanos o exceso de aceite. Mentras facemos as milanesas, poñemos a quentar o forno a 250 ºC.

A continuación, collemos unha fonte para forno, poñemos unha capa de crema, unha capa de milanesas e volvemos a cubrir con crema. Metemos no forno e gratinamos.

A estas suculentas milanesas acáelle ben un acompañamento de arroz en branco e unha ensalada, e comelas quentiñas.

Ainda que parece unha receita complicada, non o é en absoluto, dá máis pereza ler a receita que facelo, ademáis, o olorciño que desprende a crema cando se está gratinando é...ummm, sensacional.

Espero que vos guste e ...Bo proveito!!!

luns, 7 de maio de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...7 a 13 de maio


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao



maio-07 1921 Nace en Logrosa (Negreira) Xesús García Calvo (1921-2011), rexistrador da propiedade, teórico e dirixente do cooperativismo galego, fundador e presidente de Feiraco.
maio-07 1955 Fúndase a Casa de Galicia de São Paulo (Brasil).


maio-09 1955 Falece en Compostela o escritor eumés Antonio Couceiro Freijomil, autor dos tres volumes do tan importante Diccionario bio-bibliográfico de escritores gallegos.
maio-09 1967 O cantautor catalán Raimon deu un recital en catalán no estadio da residencia de estudantes de Santiago. Este concerto está considerado o punto de arrinque da chamada Nova Canción Galega.
maio-09 1986 Morre na súa cidade de Lugo Ánxel Fole, autor que destacou por darlles ós contos nun galego popular e dialectal carácter de cultos.
maio-09 2007 No teatro Colón da Coruña celebrouse a gala dos Premios Mestre Mateo 2006, promovidos pola Academia Audiovisual Galega para fomentar a nosa produción audiovisual.


maio-10 1876 Nace en San Clodio (Leiro-Ourense) Samuel Eiján Lorenzo, frade franciscano que cultivou estudos e poesía en galego.
maio-10 1885 Primeiro número do semanario Galicia, de Ciencias, Literatura e Arte, editado en Ferrol e integramente en idioma galego.
maio-10 1908 Aires da miña terra tamén é unha revista semanal que nace en Bos Aires nesta data.
maio-10 1909 Aparece na Habana Airiños d'a miña terra, revista bilingüe, pero que ten unha importante presenza do galego nas súas páxinas e que se declara «consagrada á propagación da literatura galega».
maio-10 1968 Nace formalmente en Compostela o grupo de cantautores Voces Ceibes, que tiña como un dos seus obxectivos esenciais o de utilizar a música como vehículo para revalorizar o idioma galego.
maio-10 1970 Inauguración do edificio da fábrica de Sargadelos, que pon en valor a lingua galega no mundo da empresa. Na iniciativa están nomes coma os de Isaac Díaz Pardo e Luís Seoane.
maio-10 1973 Celso Emilio Ferreiro chega a España, de regreso da súa estadía venezolana, onde, a pesar de compartiren o idioma propio de Galicia, non se entendeu cos dirixentes da Irmandade de emigrantes galegos en Caracas.


maio-11 1828 Nicomedes Pastor Díaz publica o poema «A alborada», peza do Prerrexurdimento.


maio-12 1996 Celébrase en Compostela a I Carreira Popular en defensa da lingua galega.


maio-13 1985 Falece en Ourense o profesor e escritor Alberto Vilanova Rodríguez, autor, entre outros dos dous volumes intitulados Los gallegos en la Argentina (1966).


É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).


sábado, 5 de maio de 2012

** Félix Soria: ánimo compañeiro!!!!


SANXENXO. Julio Torres

Hai medios de comunicación que, por dicilo suavemente, non saben apreciar ós xornalistas que teñen so porque, seguramente, non lles gusta a súa maneira de pensar. O día 3 de maio foi o Día Mundial da Liberdade de Prensa. Tod@s @s que un día traballamos nun medio de comunicación sabemos que non hai medio sen ideoloxía. Máis ou menos evidente, sempre teñen unha. E o que non a ten pouco dura porque sen subvencións, pouco se pode subsistir...

Ven todo isto polo despido do que foi obxecto Félix Soria, un xornalista ó que non teño o gusto de coñecer en persoa, pero sí polo que publica no seu blog, Im-pulso bitácora de profunda análise contextualiazada sobre a actualidade (e con maiúsculas, como xa dixen hai tempo nun artigo en A Lareira Máxica). Un xornalista exemplo de cómo se deben facer as informacións. Síntoo moito compañeiro. Espero que pronto teñas traballo porque abofé que o mereces. La Voz foi moi inxusta contigo. Non eres nin serás o último xornalista que sufre un despido. Se xa de por sí é dificil ter liberdade de expresión no xornalismo, coa reforma laboral a cousa tórnase aínda máis perigosa. Non lles interesan bos profesionais, so xente moi sumisa e manipulable. A triste realidade.

** Entre sinónimos e interrogantes


SANXENXO.Julio Torres


Quizás fue su sonrisa o quizás su alegría desmedida y contagiosa. Quizás. Puede que fuesen sus bonitos ojos o puede que los labios que daban cobijo a su pequeña boca. Puede. A lo mejor fue su nariz chata o a lo mejor fue su hermoso cabello negro que, a modo de cortina, le tapaba parte de su rostro. A lo mejor. Tal vez fue su inteligencia o tal vez su honestidad. Tal vez. Posiblemente fue aquella escondida timidez que no se dejaba ver o posiblemente fue su profunda valentía no reconocida. Posiblemente. Quien sabe si sólo fue un espejismo o quien sabe si realmente ocurrió así. Quien sabe…

mércores, 2 de maio de 2012

** O Obradoiro permanecerá na liga ACB en 2013


SANXENXO. Julio Torres

O Obradoiro conseguiu o seu obxectivo de permanecer na liga A.C.B. de Baloncesto, ou sexa na máxima categoría. Cun moi modesto presuposto e tras gañar a grandes equipos, o conxunto de Santiago de Compostela deulle unha gran alegría a tódolos seus seguidores gañando ó Valencia Básquet por 76 a 72 no Mulitiusos do Sar de Santiago. Selou así a súa permanencia nunha categoría á que regresou esta tempada logo de descender hai dous anos á Liga L.E.B. Ouro (división inmediatametne inferior á A.C.B.)

A aficción -que merece un 10 polo seu apoio- celebrou o triunfo coa canción do grupo galego A Roda "Andar Miudiño", un tema convertido en himno oficioso de equipo. Noraboa pola traballada e merecida permanencia Obra!!!

As imaxes non se corresponden co partido de hoxe, pero sí cos cánticos habituais dos centos de aficcionados que enchen habitualmente o Mulitusos do Sar en Compostela



Canción "Andar Miudiño" de A Roda




martes, 1 de maio de 2012

** Xplora chega á TDT


SANXENXO. Julio Torres

Desde hoxe La Sexta 2 chámase Xplora e convértese nun canal de temática documental. Atrás quedarán as repeticións de programas e series xa vista en La Sexta para emitir, entre outros documentais, os producidos pola BBC británica ou por National Geographic. Será por tanto a competencia directa de Discovery Max (anteriormente emitía baixo o nome de La 10 programación convencional), canal especializado na mesma temática.

¿Chegará por fin a cultura á TDT ou so se trata de captar audiencia cando outras fórmulas fallan? Esperemos que os canais documentais se manteñan. Agora xa non so serán algúns programas de La 2 os únicos en emitir documentais, pois tanto Discovery Max coma Xplora son canais que os emitirán as 24 horas. Ougallá a aposta funcione. Mágoa que aínda exista telelixo en forma de Gran Hermano,etc. que da mostra do baixo nivel de audiencia e conformismo que impera na sociedade. Claro que nunca me fiei das medicións das audiencias. ¿Coñecedes a alguén cun medidor de audiencia na t.v.?

** A Lareira Máxica cumpre hoxe 6 anos na blogosfera


SANXENXO. Julio Torres

Coma calquera persoa, os blogs tamén cumpren anos. E xa sabedes que A Lareira Máxica empezou a alumear un 1 de maio de 2006. Tódolos anos por esta data falei dunha chea de cousas, polo que non quixera repetirme moito. Simplemente quero dicir tres cousas:

1- A ilusión que me levou a crear un blog en 2006 sigue tan viva ou máis. Fáltanme moitos temas dos que falar. Gústame escribir e animar a outras persoas que escriban, ou cando menos que opinen do que aquí se fala. Se agora non publico tanto non é porque non teña do qué escribir. ¡¡NON!! É porque outras prioridades reclaman a miña atención. So por iso.

2- É moi grato ver que os artigos que se publican en A Lareira Máxica reciban comentarios, pois animan a seguir escribindo máis artigos e axudan a establece un diálogo de opinións.

3- A Lareira Máxica naceu como un proxecto persoal que pouco despois se abriu a tod@s os que nela quixeran publicar artigos ou propoñer novas seccións. Sen os que escribides no blog, éste non tería vida. Así que quero, un ano máis, darlle as gracias a tódol@s colaboradores/as (os seus nomes aparecen na columna dereita, nas etiquetas de colaboradores/as) e a tódolos comentaristas. Ós que xa estaban e ós que descubriron o blog nos últimos meses. A tod@ MOITÍSIMAS GRACIAS.

[Lembrade que A Lareira Máxica ten páxina no face. O enlace tédelos arriba.]


luns, 30 de abril de 2012

** Efemerides. Tal día coma hoxe...30 de abril ó 6 de maio


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao




abril-30 1917 Nace no Barco de Valdeorras (Ourense) o prolífico historiador Antonio Meijide Pardo.
abril-30 1963 O presidente da RAG, Sebastián Martínez Risco, comunicoulle ó Ministerio de Información e Turismo franquista o acordo de establecer como Día das Letras Galegas o 17 de maio de cada ano, e solicitou a súa autorización para levar a cabo esa iniciativa.
abril-30 1963 Falece en Ourense un dos escritores fundamentais da chamada Xeración Nós: Vicente M. Risco, autor da Teoría do nacionalismo galego e tradutor de obras europeas á nosa lingua.


maio-01 1932 Comeza a súa andaina a revista político-literaria luguesa Yunque, dirixida por Ánxel Fole.
maio-01 1941 Nace en Cáceres M.ª Victoria Moreno, escritora de literatura infantil e xuvenil en galego.
maio-01 1971 N.º 1 de Terra e tempo, un exemplo de revista monolingüe en galego, vinculada á UPG, no seo da emigración en Europa (editada primeiro en París e logo en Xenebra, e distribuída en diferentes países de Europa e de América). Terra e tempo nace na data de celebración do Día Internacional do Traballo.


maio-02 1901 Nace en Pontevedra Luís Amado Carballo, lírico renovador, cultivador sobre todo de poesía hilozoísta. maio-02 1988 Falece en Madrid o escritor ourensán Ben Cho Shey (Xosé Ramón Fernández Oxea).


maio-03 1710 O Ilustrado Padre Sarmiento, con apenas 15 anos, deixa Galicia, onde aprendera a falar en galego de forma natural e á que había volver só en tres ocasións, para facer o noviciado na orde beneditina.
maio-03 1980 Constitúese en Santiago a Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG),«destinada a defender os intereses da práctica escrita en galego».


maio-04 1924 Castelao le, unha vez máis, un discurso en galego, O novo esprito, con motivo do seu ingreso no histórico Seminario de Estudos Galegos.


maio-05 1754 O erudito Padre Sarmiento inicia, desde Madrid, onde reside, a súa terceira e derradeira viaxe á súa terra de Galicia, sempre anotando no seu caderno palabras en galego.
maio-05 1963 Inaugúrase en Vigo a Biblioteca da Fundación Penzol, importante entidade que custodia moitos fondos bibliográficos e hemerográficos galegos.


maio-06 1912 Nace en Ferrol o pintor e autor de contos en galego José Leyra Domínguez.
maio-06 1929 Nace en Fisterra o escritor, editor e inventor Alejandro Campos Ramírez, que empregou sempre o pseudónimo Alejandro Finisterre. A el debémoslle a invención do Futbolín. Faleceu en 2007.
maio-06 1931 O Seminario de Estudos Galegos publica (Imprenta Paredes, Santiago) o Anteproyeito de Estatuto da Galiza.


É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).



xoves, 26 de abril de 2012

** Cambios en blogger e facebook e outras cousas


SANXENXO. Julio Torres

Non, non me fun de safari. É que, para variar, ultimamente non dispoño de apenas tempo para adicarlle ó blog. Toca ter paciencia. Menos mal que teño a sorte de contar cunha boa axudante que fai tamén máis do que pode, e vai moderando tódolos comentarios, os cales por certo estiven lendo hoxe.

A miña sorpresa foi ver cómo blogger impuxo esta semana o novo formato para os que temos e administramos os blogs. Os que o ledes non o notaredes pero os administradores moito. Hai a quen lle gusta máis e hai a que non lle gusta tanto. Eu estou entre estes últimos. É algo así como cando vas a un centro comercial e te atopas con que cambiaron todo de sitio e hai un novo decorado, etc. Prefería o formato de pestañas do diseño anterior. Pero o máis gordo non é iso, o tamaño da letra sae moito máis pequeno que no diseño antigo. Fotos espacios descadrados, letra capitular ou cambios nos artigos que non se gardan son algúns dos principais cabalos de batalla. As primeiras impresións que teño e que se fai moito máis difícil publicar co sistema html. Por contra, parece ofrecer outras posibilidades que a min non me quitaban o sono. Tocará habituarse. Por suposto, tedes que perdoar polos erros que se poidan cometer ó non dominar o novo formato.

Nova interfaz de BloggerNon me gusta nada que tanto Blogger como Facebook (onde lembro que tamén temos a nova páxina de A Lareira Máxica que tomo o relevo do antigo grupo do face), impuxeron neste mes o novo formato. Nun principio era optativo pero co paso do tempo fíxose obrigatorio. Ningún dos novos formatos me gustaba, pero éche o que hai. O lo tomas o lo dejas. Non queda outra.

Tamén descubro que un artigo que deixara listo o sábado (efemérides) para autopublicarse o luns, non se chegou a autopublicar. Espero que fose un erro puntual derivado da migración obrigatoria feita por blogger. Agardo que non afecte a futuras publicacións programadas e que non haxa máis sorpresas desagradables.

Tentarei na medida en que poida irei escribindo algo, pero no prometo nada. Tamén vos animos a que enviedes as vosas cousas que non recibimos nada ultimamente.Por último, alégrame voltar a ler comentarios de María -a cal se botaba en falta no blog- así como dos habituais do blog e non tan habituais. Xa sabedes que todo o mundo é benvido e as portas de A Lareira Máxica están abertas á vosa participación sobre calquera tema. Cómpre ler as premisas dos comentarios (ver formulario), xa comentadas outras veces.

E por hoxe é todo. Gracias por estar aí e pola vosa fidelidade. Por certo: xa so quedan uns días...




27-04-12 Descubrín que se pode voltar -cando menos polo de agora- a rescatar a interfaz anterior e volto a ela pois no novo formato salen (como podedes comprobar no anterior artigo das efemérides) as letras máis pequenas por culpa da linguaxe HTML (en concreto polos "div")

01-05-12 Estou observando con que hai problemas nos artigos escritos para autopublicarse. Algúns non se están a publicar ó chegar o día e a hora programados. Antes do cambio isto non sucedía. Incluso agora que voltín a antiga interface continúa a pasar. Espero que so sexa un problema temporal.

luns, 23 de abril de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...23 a 29 de abril


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao






abril-23 Día do Libro. Nesta data do San Jordi en Cataluña, do noso San Xurxo, hai costume de facer o agasallo dun libro e dunha rosa. Se en Galicia se fixeran iniciativas así o 17 de Maio, estaríamos apoiando a floricultura e a nosa industria editorial.
abril-23 1814 Insírese na revista El ciudadano por la Constitución un poema en lingua galega dedicado ó rei absolutista Fernando VII, quizais da autoría de Fandiño ou de Pardo de Andrade.
abril-23 1899 No acto de homenaxe ós Mártires de Carral Manuel Lugrís Freire utiliza o galego nun discurso público.
abril-24 1834 Un Real Decreto reduce as tradicionais sete provincias galegas do Antigo Réxime ás catro actuais.

abril-25 1734 Nace na Coruña o ilustrado galego José Cornide Saavedra y Folgueira. Ten unha obra manuscrita (Real Academia da Historia), titulada: Viaje de Santiago a Corcubión, onde nos ofrece datos da Ponte Maceira e do Pazo do Cotón no século XVIII.
abril-25 1853 Nace na Coruña Evaristo Martelo Paumán, escritor en galego e un dos asistentes ós parladoiros da «Cova Céltica» herculina.
abril-25 1965 Créase o Ateneo de Pontevedra, que desenvolverá unha interesante actividade cultural.

abril-26 1846 En Carral (A Coruña) son fusilados o xeneral Solís e os seus oficiais, os sublevados provincialistas que se converterían en todo un símbolo de resistencia «galeguista», e que pasaron á historia co cualificativo de «mártires de Carral». Era a "revolución do 1846", con propostas liberais e provincialistas.
abril-26 1968 Celébrase na facultade de Medicina de Santiago un recital da Nova Canción Galega, movemento que supuxo un importante pulo para o noso idioma. Participan nel Benedicto, Xavier, Vicente Araguas, Xerardo Moscoso e Guillermo Rojo. Tempo das Voces Ceibes e dos cantautores antifranquistas.
abril-26 1980 O escritor Álvaro Cunqueiro pronuncia en Vigo o célebre discurso no que pide «mil primaveras máis para a lingua galega».

abril-27 1879 Constitúese en Bos Aires o primeiro Centro Galego, organismos que tanta importancia habían ter na defensa e espallamento do noso idioma fóra de Galicia.
abril-27 1879 Aparece en Bos Aires o periódico de temática galega El Gallego.
abril-27 1933 Castelao resulta elixido membro da Real Academia Galega.

abril-28 1934 Manuel Lugrís Freire, primeiro orador que utilizara exclusivamente o galego nun mitin político, é elixido presidente da Real Academia Galega.
abril-28 1963 Nunha xuntanza ordinaria os membros da RAG acordaban celebrar cada 17 de maio o Día das Letras Galegas, co obxectivo de promover o idioma vernáculo e a obra literaria dos nosos autores.
abril-28 1981 O BOE publica a Lei do Estatuto de Autonomía de Galicia, de 6 de abril, que recolle de forma explícita que «a lingua propia de Galicia é o galego».

É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

domingo, 22 de abril de 2012

** Los vengadores angélicos

"Le parecía a ella como si durante muchos años hubiera llevado una carga invisible, una prenda a la vez pesada y deleitable. Había tenido la custodia de un tesoro. Pertenecía a él, era suyo por derecho, y lo había sido desde el principio mismo de las cosas; y habría preferido morir antes que haberle fallado o traicionado. Armada siempre, vigilante y alerta, había guardado este tesoro para él, detrás de sus ojos modestos y de sus labios cerrados, como detrás de un velo y de un sello. Se había cepillado su precioso cabello y lo había ocultado bajo su sombrero porque era de él. Había preservado su corazón de toda tormenta, crudeza o amargura porque era de él. "


Karen Blixen
"Los vengadores angélicos"


REMITIDO POR: Alvariño
Colaborador de A Lareira Máxica

luns, 16 de abril de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...Do 16 ó 22 de abril


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao




abril-17 1788 Nace en Portas (Pontevedra) Domingo Fontán Rodríguez, xeógrafo e matemático. É o autor dun importante mapa de Galicia ou carta xeométrica de Galicia.
abril-17 1846 Ve a luz La Revolución, órgano da Xunta de Goberno de Galicia, redactado por Antolín Faraldo e Romero Ortiz nos tempos da revolta de 1846. Publícase nel a Proclama da Junta Superior del Gobierno de Galicia, documento fundamental do Provincialismo.
abril-17 1929 Nace en Triacastela (Lugo) o especialista en Lingüística galega Amable Veiga Arias.
abril-17 1937 Neste día foi fusilado en Pontevedra o escritor e alcalde de Bueu pola Fronte Popular Johán Carballeira (José Gómez de la Cueva). Mantivera relación epistolar e de amizade co negreirés Xulián Magariños.
abril-17 1970 Xosé Filgueira Valverde, polígrafo pontevedrés -tamén amigo na mocidade de X. Magariños, ambos cofundadores do SEG- defende nas Cortes españolas o emprego vehicular do idioma galego no ensino e fecha a súa intervención parlamentaria na nosa lingua.
abril-17 1978 Anteproxecto de Estatuto de Autonomía para Galicia, elaborado pola Comisión dos Dezaseis e ó que se lle chamou «Estatuto dos 16».


abril-18 1907 Aparece El cacahuete, semanario satírico de Vilagarcía de Arousa con colaboracións en castelán e galego.
abril-18 1986 Comezan en Santiago os Encontros para a Normalización Lingüística, nos que se acordou a creación dunha «Mesa permanente pola Normalización Lingüística». Desenvolvéronse ó longo dos días 18, 19 e 20, e foron promovidos, entre outros, pola AS-PG, a Asociación de Escritores en Lingua Galega e a Asociación de Profesores de Lingua e Literatura.
abril-18 1994 Iníciase na TVG a emisión do programa Xabarín Club, que marca un fito na programación televisiva infantil en Galicia.


abril-19 1910 Nace en Mondoñedo o xornalista, escritor e poeta en galego e castelán, José Díaz Jácome.
abril-19 1987 No I Congreso para a Normalización do Aragonés apróbanse as Normas Gráficas de l’Aragonés, o que non serviu para que esta lingua románica deixase de estar minorizada e de ser cada vez máis minoritaria.


abril-20 1878 Un dos nosos máis importantes poetas do Prerrexurdimento, Francisco Añón -natural de Outes, e a quen lle fixo unha estatua o escultor de Logrosa Andrés Barbazán, no seu pobo natal- falece en Madrid na máis absoluta miseria. Desde logo ser poeta, máxime se era en lingua galega, non resultaba para nada rendible na época.
abril-20 1986 Rematan en Santiago os Encontros para a Normalización Lingüística, nos que se acordou a creación dunha «Mesa permanente pola Normalización Lingüística». Desenvolvéronse ó longo dos días 18, 19 e 20, e foron promovidos, entre outros, pola AS-PG, a Asociación de Escritores en Lingua Galega e a Asociación de Profesores de Lingua e Literatura.
abril-20 1996 Comezan as emisións de Galicia a fondo, o primeiro programa que unha televisión privada (Antena 3) emitía en exclusiva para Galicia, e, non obstante, facíase en castelán.


abril-21 1882 Nace en Mazaricos (A Coruña) José Bernardo Reino Caamaño, un home vinculado ó mundo do Dereito e que na súa mocidade publicou poemas, en galego e en castelán, na prensa. Foi deputado nas Cortes da 2ª República española e persoa moi influínte na política comarcal. Tamén presidiu a Caixa de Aforros de Santiago.
abril-21 1916 Nace en Celanova o político e escritor en galego Xosé Velo Mosquera.
abril-21 1929 Otero Pedrayo le o seu discurso, en galego, de ingreso na Real Academia Galega.
abril-21 1967 Constitúese a Casa de Galicia de León.
abril-21 2007 O xornal en galego A Nosa Terra, o primeiro da democracia redactado integramente na nosa lingua, recibe o Premio Manuel María á Dignidade Nacional (na súa 2ª edición) pola súa traxectoria na defensa da lingua galega. Este Premio está convocado pola CIG, a AS-PG, a MNL e a AELG.


É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).


domingo, 15 de abril de 2012

** Meigas, bruxas e curuxas...


SANXENXO. Mary Camiña


En pleno século XXI, pensei que quizais a xente sería máis cauta á hora de crer calquer cousa que lle diga as chamadas "bruxas", "meigas", ou como lles chamo eu: "oportunistas"; xa que se aproveitan da xente "enferma", unhas de mente e outras cansas de dar tumbos e tumbos de médico en médico sen que lle dean coa solución...
Eu, como boa galega, nun momento dado da miña vida, cansa de recorrer médicos, (por certo, ao final foron éstes o que solucionaron o problema, despois de moitas voltas e probas...), tamén recurrín a éstas profesionais do engano, e, sinceramente, non me aportaron nada que eu non soubese xa, é máis, insinuáronme que alguén moi cercano da familia me estaba a facer dano...Esta xente é experta sonsacando, e como eu non soltei prenda, e vendo que non tiñan por onde saír, pois recurriron ao de sempre; que si son envexas, que se alguén cercano tiña celos de mín e me facía dano..., cousas dese estilo, menos mal que aínda que me encontraba realmente mal, a miña mente non estaba tan nublada como para non ser obxetiva, senón, dende aquela tería a familia toda desfeita...
Non entendo, como poden ser tan crueis e non reparar en poñer a mal a persoas da mesma familia, a veciñ@s, etc. sempre con afán de alimentar a falsa "necesidade" da persoa que acude a el@s para chucharlle tódolos cartos que poidan.

Coñezo un caso moi triste de dúas veciñas. Resulta que eran moi boas amigas, compartían traballos, coidaban dos fillos unha da outra cando facía falta, como se de irmás se tratara. Ata que un día, tras ir unha delas a xunto dunha "bruxa", deixou de falarlle á súa amiga e pasou, de repente, de ser a súa mellor veciña a acusala de mala persoa, de ruín, de enfeitizarlle ós animais, de botarlle o mal de ollo e, non sei cantas cousas máis... É triste, moi triste, que despois de tantos anos de amizade, unha "oportunista sacacartos" bote todo polo chan. E todo, ¿por qué? Moi sinxelo, si alguén acude a unha "consulta" dunha destas persoas porque, por exemplo, lle morreron tódalas pitas do corral, o máis normal para estas persoas non é que che morreran por enfermidade e que deberías desinfectar os cortellos, non, que va!, o normal é que alguén che teña envexa ou ben che botasen mal de ollo...; aprovéitanse das persoas con certo grado de ignorancia e moitísima inseguridade, comezan a sonsacar e dar falsas pistas, e nesto, cando lles parecen dín:"Eu non podo decirche quen é, pero é xustamente esa persoa na que tí pensas", e cando o pobre incauto lle dí un nome, con certo recelo, contéstalle:"sí, pois esa é, eu non quería decircho pero esa mesma é a que che está a facer mal" E comenza a roda a xirar, cando unha persoa xa desconfía de alguén é porque no fondo algo ten xa en contra dela e se por riba avivan o lume da rabia ou recelo que hai contra esa persoa dentro de sí, pois peor que peor; e aprovéitanno no seu favor. E a partir de aí, tódolos problemas e contratenpos que teña vaillos a otorgar á mala obra desa persoa...e comeza a funcionar a roda de facelos cartos para as "oportunistas".

O último que souben deste caso que coñezo é que a que vai ás "bruxas" ten á veciña ameazada con darlle unha malleira se a encontra soa, porque por culpa dela leva moitos cartos gastados nas "bruxas", canta ignorancia!!. A pobre veciña xa é maior e ten moitísimos achaques, e ten que estar controlada con Sitrom, polo que un simple golpe pode causarlle un derrame e chegar a matala. Por varios problemas de saúde que ten, viríalle ben saír de vez en cando a pasear pero ten medo e non se atreve, nen sequera quere quedar sóa na casa, e non lle abre a porta a ninguén por medo a que sexa a que a ten ameazada..., viven porta con porta...

É vergonzoso e inmoral o que fan algunhas persoas por diñeiro, aproveitarse da ignorancia e pouco sentidiño de persoas enfermas, chegando a non respetar nada, sen ser conscientes de que poden crear un monstruo se dan cunha mente un tanto trastornada, retorcida e enferma.

Procurade ter sentidiño e dous dedos de frente para non sucumbir ante as artimañas d@s “oportunistas”.

Con todo isto non quero decir que non haixa "meigas", porque ...habelas... háilas.

sábado, 14 de abril de 2012

** Penélope


SANXENXO. Julio Torres

Diego Torres é un cantante que suma varias cancións na súa extensa discografía, se ben foi "Color esperanza" (de tanto escoitala mesmo acabei por aborrecela durante un tempo pois a saturación non é boa) a que fixo que tocara a gloria. Son da opinión que ter un éxito tan grande ten moito perigo, pois o seguinte disco, o seguinte ten que ser bo e facer olvidar outro gran tema. Non sempre é doado. Hai grupos e cantantes que nin sequera pasan do primeiro.

Xa antes do seu enorme éxito musical, este arxentino tivo varias cancións boas, aínda que non tiveran a mesma repercusión. Unha delas foi "Penélope", versión feita en 1996 dun tema de Joan Manuel Serrat. A versión sempre me gustou moito e baixo o meu punto de vista mellora o tema orixinal. Outro estilo máis bailable, pero máis suxerente se cabe. Hoxe, nun día plomizo de abril, como di a letra da canción, comparto cos seguidores do blog.



Diego Torres ten unha especial querencia polo temas de amor e desamor, sempre buscando un ton melodioso. Outros temas destacados do cantante foron:








E a modo de colofón, como non, o "Color esperanza" que agardemos que sexa a esperanza de saír desta maldita crise económica na que os bancos e outros especuladores nos meteron pero que pagamos nós e non eles...




** Un gorrión


Un vídeo que merece ver ata o final. Encerra unha gran verdade

mércores, 11 de abril de 2012

** Tempos de crise e falcatruadas aderezadas con humor







luns, 9 de abril de 2012

** A natureza en movemento gracias á técnica time lapse


SANXENXO. Julio Torres

Encántanme os time lapse. Estes videomontaxes permiten ver en poucos intres secuencias de imaxes que en realidade tardaron moito en producirse. Na edición, os autores xuntan imaxes con efecto de cámara rápida. Cando se fan sobre a natureza (posta de sol, paisaxes,...) é incrible ver como evoluciona o tempo neses lugares. Pode chegar a concentrarse un día en poucos segundos. Xa teño subido outros time lapse (sobre a cidade de Pontevedra, o aeroporto de Barajas e algún de postas de sol). Non me cansarei de ver moitos outros. É o caso que nos ocupa, é un deles. Hai moitos máis.

Para disfrutar con atención e de maneira relaxada. Unha gozada.