luns, 9 de abril de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...9 a 15 de abril


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao




abril-09 1842 Nace en Mondoñedo o músico Pascual Veiga Iglesias, autor, entre outras moitas composicións, da música do Himno Galego.
abril-09 1916 Nace en Fornelos de Montes (Pontevedra) o poeta e narrador Manuel Lueiro Rey.
abril-09 1925 Preséntase na igrexa de San Francisco a Coral Polifónica de Pontevedra, impulsada, entre outros por Antonio Losada Diéguez (primeiro presidente), Alexandre Bóveda e Castelao.
abril-09 1937 Nace en Noia Xosé Agrelo Hermo, mestre, escritor, autor e director teatral, así como director literario da Editorial Toxosoutos.


abril-10 1923 Nace en Pontevedra o especialista en cerámica galega, Alfredo García Alén, con moitas publicacións da súa autoría sobre esta temática.
abril-10 1976 Morre Ramón Otero Pedrayo, na mesma casa da cidade de Ourense na que nacera.


abril-11 1972 Falece en Callobre (A Estrada) o escritor Ken Keirades (Manuel García Barros), que lle dá nome a un premio de novela que se convoca na actualidade.


abril-13 1896 Nace en Negreira o procurador dos tribunais, agrarista, xornalista e escritor Salvador García-Bodaño Fernández. É o pai de Salvador García-Bodaño, poeta e académico da RAG.


abril-14 1931 Nace a 2ª República española, un réxime político que abriu a esperanza de que Galicia acadase un Estatuto de Autonomía e unha maior atención ó cultivo e difusión da lingua e da cultura galegas.
abril-14 1947 Primeiro programa en galego na radio: o Galician Programme, de Alexandre Reimúndez, dentro do Spanish Programme da BBC. Dura ata 1956. Tiña tamén emisións en éuscaro e en catalán.
abril-14 1949 Morre na Coruña o polígrafo e lexicógrafo (que foi primeiro secretario e logo presidente da RAG) Eladio Rodríguez González.
abril-14 1978 Constitúese a sociedade cultural e pedagóxica Escola Aberta, con moitas iniciativas en prol do ensino en galego.


É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

domingo, 8 de abril de 2012

** ¡Yo aviso!



¡Yo aviso!
UN ARTIGO DE OPINIÓN ESCRITO POR: Carlos Gorostiza
Parlamentario Vasco
[Extraído de internet]




Interesante reflexión que, en certa maneira, nos leva o célebre artigo de Émile Zola, Yo acuso:

Émile Zola (1898)
Versión íntegra en español: Émile Zola, Yo acuso [J’accuse]
Alegato en favor del capitán Alfred Dreyfus, dirigido por Émile Zola mediante una carta abierta al presidente de Francia M. Felix Faure y publicado por el diario L'Aurore el 13 de enero de 1898 en su primera plana.

[...]

Yo acuso al teniente coronel Paty de Clam como laborante --quiero suponer inconsciente-- del error judicial, y por haber defendido su obra nefasta tres años después con maquinaciones descabelladas y culpables.

Acuso al general Mercier por haberse hecho cómplice, al menos por debilidad, de una de las mayores iniquidades del siglo.

Acuso al general Billot de haber tenido en sus manos las pruebas de la inocencia de Dreyfus, y no haberlas utilizado, haciéndose por lo tanto culpable del crimen de lesa humanidad y de lesa justicia con un fin político y para salvar al Estado Mayor comprometido.

Acuso al general Boisdeffre y al general Gonse por haberse hecho cómplices del mismo crimen, el uno por fanatismo clerical, el otro por espíritu de cuerpo, que hace de las oficinas de Guerra un arca santa, inatacable.

Acuso al general Pellieux y al comandante Ravary por haber hecho una información infame, una información parcialmente monstruosa, en la cual el segundo ha labrado el imperecedero monumento de su torpe audacia.

Acuso a los tres peritos calígrafos, los señores Belhomme, Varinard y Couard por sus informes engañadores y fraudulentos, a menos que un examen facultativo los declare víctimas de una ceguera de los ojos y del juicio.

Acuso a las oficinas de Guerra por haber hecho en la prensa, particularmente en L'Éclair y en L'Echo de París una campaña abominable para cubrir su falta, extraviando a la opinión pública.

Y por último: acuso al primer Consejo de Guerra, por haber condenado a un acusado, fundándose en un documento secreto, y al segundo Consejo de Guerra, por haber cubierto esta ilegalidad, cometiendo el crimen jurídico de absolver conscientemente a un culpable.

No ignoro que, al formular estas acusaciones, arrojo sobre mí los artículos 30 y 31 de la Ley de Prensa del 29 de julio de 1881, que se refieren a los delitos de difamación. Y voluntariamente me pongo a disposición de los Tribunales.

En cuanto a las personas a quienes acuso, debo decir que ni las conozco ni las he visto nunca, ni siento particularmente por ellas rencor ni odio. Las considero como entidades, como espíritus de maleficencia social. Y el acto que realizo aquí, no es más que un medio revolucionario de activar la explosión de la verdad y de la justicia.

Sólo un sentimiento me mueve, sólo deseo que la luz se haga, y lo imploro en nombre de la humanidad, que ha sufrido tanto y que tiene derecho a ser feliz. Mi ardiente protesta no es más que un grito de mi alma. Que se atrevan a llevarme a los Tribunales y que me juzguen públicamente.

Así lo espero.

Émile Zola
París, 13 de enero de 1898


luns, 2 de abril de 2012

** Primavera


SANTIAGO DE COMPOSTELA. Alvariño

No me gustan las palmeras. No es que no me gusten las palmeras, me gustan tanto que siendo pequeña le pedí una a mi abuelo. Es que los vecinos plantaron un par de ejemplares en su jardín. A mi abuelo no le convenció la idea:
-Crecen muy lentamente y tienen que pasar tantos años como la vida de una persona antes de verlas altas y bonitas.

A mi abuelo le gustaban más las camelias que, curiosamente, de crecimiento apurado tienen bien poco. El caso es que los años fueron pasando y las palmeras de los vecinos, de aspecto raquítico y poco prometedor, siguieron a lo suyo hasta convertirse en lo que son hoy, un símbolo de que media vida ya ha pasado. Las tengo omnipresentes cada mañana al abrir la ventana y pese a que no me gusta nada lo que me inspiran, les reconozco su hermosura.

Desde la ventana de mi habitación, también, me he encontrado con dos árboles floridos. La primavera ha llegado, otra más. Flores blancas en días grises. Me traen esperanzas y me dan fuerzas. Hay gente incapaz de adaptarse a las circunstancias. Tan incapaces son que convierten sus circunstancias en pesados grilletes. Yo no, yo soy un ejemplo de adaptación y si me llega a encontrar Darwin seguro que me cataloga y todo. No digo que no me afecten las circunstancias, si que me afectan, lo que no pienso hacer es ir corriendo al Leroy Merlín a elegir soga. Por ahora, no. Mientras me queden un soplo de vida y cuatro euros en el bolsillo, paso de dramatismos y harakiris. Las circusntancias son las que son, y pese a todo, voy a intentar ser feliz. Porque los días, estos días grises también, son días que engrosan el tronco de la palmera. Son mis días, los días de mi vida, y no estoy dispuesta a que también me los roben.

** Efemérides. Tal día coma hoxe...Do 2 ó 8 de abril


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao







abril-02 1908 Os restos de Curros Enríquez son soterrados na Coruña, tras o seu traslado desde A Habana.


abril-03 1934 Falece prematuramente en Zaragoza o escritor ourensán Xurxo Lorenzo Fernández, ós 24 anos.
abril-03 1935 Castelao pronuncia unha conferencia na cidade portuguesa de Porto: «Os cruceiros na Galiza».
abril-03 1997 O DOG publica o Decreto 66/1997, do 21 de marzo, polo que se modifica parcialmente o Decreto 247/1995, do 14 de setembro, referido á aplicación da lei de normalización lingüística nos niveis non universitarios, no tocante ó ensino en lingua galega.


abril-04 1907 Nace en Boiro Ramón Martínez López, un dos fundadores do Seminario de Estudos Galegos, profesor universitario e exiliado nos Estados Unidos.


abril-05 1979 Morre Luís Seoane, ó pouco de regresar do exilio, na cidade da Coruña.


abril-06 1895 Nacemento en Guísamo de María Miramontes, costureira, a dona de Ánxel Casal, padroeira do libro en galego e activista do movemento galeguista entre as mulleres.
abril-06 1935 Nace en Boa (parroquia de Noia) Xosé Antón Avilés Vinagre, coñecido literariamente como Antón Avilés de Taramancos.
abril-06 1981 Apróbase a Lei orgánica do Estatuto de Autonomía de Galicia, que no seu Artigo 5.1. recolle de forma explícita que «a lingua propia de Galicia é o galego».
abril-06 1995 A Revista das Letras d'O Correo Galego estrea deseño e nova periodicidade semanal.


abril-07 1912 Primeiro número d'A Voz do País, semanario de tendencia rexionalista, editado en Monforte de Lemos (Lugo).


abril-08 1892 Nace na Coruña Alfredo Somoza Gutiérrez, vinculado ó movemento galeguista e ó mundo do exilio en Uruguai.


É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

venres, 30 de marzo de 2012

** Paramount: máis cine na TDT en aberto


SANXENXO. Julio Torres

Os amantes do cine estamos de noraboa. Hoxe nace unha nova canle de TDT en aberto: Paramount Channel, que inicia hoxe as súas emisións ás 22:00 horas coa primeira das sagas de "El Padrino".

Paramount Channel tomará o relevo de La 10 -que desapareceu a finais de 2011 e desde aquela so emitía espacios de teletenda- e ofrecerá na mesma canle que ocupaba La 10, 24 horas de cine. Faralle a competencia á La Sexta 3 que tamén emite cine. Os bos resultados de audiencia de La Sexta 3 propiciaron a chegada de Paramount ó grupo de Vocento.

luns, 26 de marzo de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...26 de marzo ó 1 de abril


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao






marzo-27 1893 Curros Enríquez é homenaxeado nun acto en Madrid e recibe unha coroa de loureiro de prata pola súa creación literaria. No acto recita o poema «Na apertura do Centro Gallego».
marzo-27 1897 Falece en Pantón (Lugo) o editor e colaborador de prensa Manuel Soto Freire.
marzo-27 1947 Falece en Viveiro o que fora un dos poetas galegos clave na transición do século XIX ó XX: Antonio Noriega Varela.


marzo-28 1809 Deixan de oírse en Vigo os sons da lingua francesa dos invasores napoleónicos, pois nesta data son definitivamente derrotados e expulsados da cidade olívica.


marzo-29 1936 Fúndase en Santiago a Asociación de Escritores de Galicia.
marzo-29 1961 Falece en Bos Aires «O poeta de Meira» (Avelino Díaz), escritor e animador cultural no mundo da emigración galega.
marzo-29 1985 Inicia as súas emisións regulares a Radio Galega, o que supuxo un impulso fundamental na difusión e promoción do idioma propio de Galicia.


marzo-30 1777 Morre na súa parroquia o ilustrado galego, bo defensor da nosa lingua, Diego Antonio Cernadas de Castro, o Cura de Fruíme (Lousame).
marzo-30 1871 Data do nacemento na Coruña de Manuel Banet Fontenla, avogado, economista e notario. Foi un dos fundadores da Real Academia Galega e publicou varios escritos no noso idioma.
marzo-30 2007 Nesta data presentouse en Navia (Asturias) o Informe lingüístico sobre a nosa terra Eo-Navia, que pon de manifesto que o que se fala nesa zona xeográfica é basicamente unha variante dialectal do galego.


marzo-31 1901 Fermín Bouza Brey, xuíz de profesión, poeta en galego e cofundador do Seminario de Estudos Galegos, nace en Ponteareas.
marzo-31 1908 Chega á Coruña, desde a Habana, o barco cos restos mortais de Manuel Curros Enríquez.
marzo-31 1918 Nace en Ourense a mestra de primaria e poeta Pura Vázquez.
marzo-31 1928 Falece na Coruña o escritor Evaristo Martelo Paumán.
marzo-31 1941 As Mocidades Galegas de Bos Aires publican o Discurso dito por Castelao na demostración que lle ofreceu o Centro Galego, no salón «Prince George's Hall» o día 18 d'agosto de 1940.
marzo-31 1950 Tras moitos problemas no seu traballo de profesor, sen dúbida pola súa condición de defensor do galego, membro do PG na Segunda República e usuario deste idioma, Ramón Otero Pedrayo gaña por oposición a Cátedra de Xeografía da Universidade de Santiago.


abril-01 1864 Nace en Ferrol Aurelio Ribalta Copete, que cultivou o idioma galego, foi animador cultural do galeguismo en Madrid e defensor da ortografía fonética.
abril-01 1917 Primeiro número na Coruña do xornal católico, rexionalista e independente El Ideal Gallego.
abril-01 1997 Primeiro número de Tabeirós Terra, xornal cultural da Estrada (Pontevedra).


É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

mércores, 21 de marzo de 2012

** ¿GOLPE DE ESTADO EN EUROPA?


PONTEVEDRA. O Moucho

Supoño que xa a estas alturas xa andaredes un tanto ó loro nas noticias de cómo os gobernos xa non gobernan coma antes, sinón que son como marionetas dos mercados financieiros. Incluso, últimamente, habiades de oír a historia da dimisión dun directivo de Goldman Sachs, dicindo que dimitía porque o xigante bancario, facía políticas de exprimir ós clientes en vez de ofrecer os mellores productos dos que disponen.

Hai uns meses puiden leer nunha rede social, o seguinte texto que vos deixo debaixo que me pareceu acertado, e que co paso dos meses as noticias lle daban a razón a tal contido. Por eso quería facervos chegar a reflexión ben fundada do autor, do cal non sei o seu nome, así que Julio terás que perdonar que non teña referencias do autor. Pero é que resulta tan significativo este artigo que non sei que me dá o non poder axudar a difundilo, pois todo está fundado e pódese investigar polo periodista máis curioso, de forma que pode comprobar que todo o que se di é certo.

Aquí vos deixo o texto que lin hay xa uns meses. Despois opinade e si podedes difundídeo:



=======================================================
“Asunto: El golpe de estado de Goldman Sachs a Grecia e Italia

Disculpad.... Porque, sí, ¡Es bastante largo! Un abrazo a todos/as, Os pido por favor que leáis este articulo hasta el final. Es largo, lo sé, pero por favor leedlo, hay cosas que es importante saber.

La situación político-económica en Europa es ya insostenible. Asistimos impasibles al traspaso de poderes en Italia y Grecia. Los medios de comunicación pasan de puntillas sobre el fondo del asunto, e independientemente de la antipatía que sus dirigente despertaban en amplios sectores de la población, en la práctica, este cambio supone reemplazar a los "democráticamente" elegidos por otros, los llamados "technócratas", que ni fueron elegidos por el pueblo, ni les resultan siquiera familiar. Si el sistema democrático actual se hallaba ya de por sí en un estado deplorable, y a pesar de que se haga alarde de que todas las garantías parlamentarias han sido respetadas, esto constituye técnicamente un golpe de estado encubierto en el que los beneficiarios son los mercados y sus estrategias especulativas salvajes.

Lo desgrano, para que quede claro: ¿Sabéis quienes son Lucas Papademos (actual dirigente Griego tras la dimisión de Papandreu) y Mariano Monti (ahora al frente del gobierno italiano)? ¿Sabéis quien es Mario Draghi (actual presidente del Banco Central Europeo)?

¿Sabéis lo que es Goldman Sachs? Os lo explico: Goldman Sachs: es uno de los mayores bancos de inversión mundial y co-responsable directo, junto otras entidades como la agencia de calificación Moody's, de la crisis actual, y uno de sus mayores beneficiarios. Sólo a modo de pincelada, en 2007 ganaron 4 mil millones de dólares en operaciones que desembocaron en el desastre actual. ¿Como lo hicieron? Animaron a los inversores a invertir en productos sub-prime que sabían que era productos basura, y al mismo tiempo se dedicaron a "apostar" en bolsa por el fracaso de los mismos. Eso es solo la punta del iceberg, y está muy documentado, podéis investigarlo. Mientras leéis este e-mail se están forrando a base de especulación sobre las deudas soberanas.

Papademos: Actual primer ministro griego, tras la dimisión Papandreu. No elegido por el pueblo. - ex-gobernador del Banco de la Reserva Federal de Boston entre 1993 y 1994. - vicepresidente del Banco Central Europeo de 2002 a 2010. - Miembro de la Comisión Trilateral desde 1998, fundada por Rockefeller, lobby neo-liberal (se dedican a comprar políticos a cambio de sobornarles) - ex-Gobernador del Banco de Central Grecia entre 1994 y 2002. Falseó las cuentas de déficit público del país con la ayuda activa de Goldman Sachs, lo que condujo en gran parte e la actual crisis que sufre el país.

Mariano Monti: Actual primer ministro de Italia tras la dimisión de Berlusconi. No elegido por el pueblo. - ex director europeo de la Comisión Trilateral antes mencionada. - ex-miembro del equipo directivo del grupo Bilderberg. - asesor de Goldman Sachs durante el periodo en que ésta ayudó a ocultar el déficit del gobierno griego.


Mario Draghi: Actual presidente del Banco Central Europeo en sustitución de Jean-Claude Trichet. - Ex-director ejecutivo del Banco Munidal entre 1985 y 1990. - Vicepresidente por Europa de Goldman Sachs entre 2002 y 2006, periodo en que se realizó el falseo antes mencionado.


Bien, qué casualidad, todos de la mano de Goldman Sachs. Los que crearon la crisis se presentan ahora como la única opción viable para salir de la misma, en lo que la prensa estadounidense está empezando a llamar "El gobierno de Goldman Sachs en Europa". Se tiende a querer hacernos pensar que la crisis ha sido una especie de resbalón, pero la realidad apunta a que detrás de ella hay una voluntad perfectamente orquestada de hacerse con el poder directo en nuestro continente, en una maniobra sin precedentes en la Europa del siglo XXI.


La estrategia de los grandes bancos de inversión y agencias de calificación es una variante de otras llevadas a cabo anteriormente en otros continentes, se viene desarrollando desde el inicio de la crisis y está desde mi punto de vista está siendo la siguiente:
1. Hundimos a los países mediante la especulación en bolsa/mercado. Los volvemos locos de miedo a lo que dirán los mercados, que nosotros controlamos, cada día.
2. Los obligamos a recurrir a préstamos para mantenerlos en Status Quo, o "salvarlos". Estos préstamos están estrictamente calculados para que los países no los puedan pagar, como es el caso de Grecia que no podría haber cubierto su deuda ni aunque su gobierno vendiera el país entero, y no es ninguna metáfora, es matemática.
3. Exigimos recortes sociales y privatizaciones en detrimento de los ciudadanos, bajo la amenaza de que si los gobiernos no los llevan a cabo, los inversores se retirarán por miedo a no poder recuperar el dinero invertido en la deuda de esos países y demás inversiones.
4. Se crea un altísimo nivel de descontento social, propicio para que el pueblo, ya sonado, accepte cualquier cosa con tal de salir de la situación.
5. Colocamos a nuestros hombres donde mejor convenga. Si os parece ciencia ficción, informaos: este tipo de estrategias están perfectamente documentadas y se han venido utilizando con distintas variantes a lo largo el siglo XX y XXI en otros países, notablemente en latinoamérica por parte de los EEUU cuando se dedicaban, y se siguen dedicando en la medida que pueden, a asfixiar económicamente mediante la deuda exterior por ejemplo a países de América Central, para crear descontento social y aprovecharlo para colocar a dirigentes afines a sus intereses.


Ahora esto está pasando en Europa, y ya no es que lo haga EEUU, sino que lo hace la industria financiera internacional. Y lo que está ocurriendo bajo la mirada impotente y/o cómplice de nuestros gobiernos es el mayor robo jamás realizado en la historia de la humanidad y a escala planetaria, son golpes de estado, y violaciones flagrantes de la soberanía de los estados y sus pueblos. Es muy fácil informaros en internet. Decídselo a vuestros amigos, pasad esto a cualquiera que pueda estar interesado. Yo que sé. Se nos están comiendo vivos... La gente tiene que saberlo.
Gracias por leerlo.”


=======================================================

Como vos dixen antes, este texto foi escrito hai xa preto de 9 meses aproximadamente. Non me fixei en quen o escribiu, pero o que nos di ten moita base. ¿Deberían os gobernos seguir facéndolle caso ós mercados? ¿ou deberían os gobernos de Europa, de forma conxunta e arriesgarse a non seguir as indicacións de axencias de calificación que traballan para estes tipejos que o único que lles importa é gañar cartos a base de especulacións a tamaño mundial? Pois nada, aí queda este estudio exposto por un descoñecido pero con unha gran base de investigación que o avala.

luns, 19 de marzo de 2012

** Templario


SANTIAGO DE COMPOSTELA. Alvariño


Qrabia me da ponerme el traje de caballero templario y ¡hala!, tirar para las cruzadas. Con lo bien que estoy sacando fotos a las flores. ¡Qué harto estoy de que la gente me cuente sus problemas! Es que no se dan cuenta de que no puedo más. Pues, no. Y lo mío no es egoísmo, es impotencia. Yo no puedo hacer nada. De sobras sé que el mundo está lleno de nazis y mafiosos. También están los malvados, esos que no tienen ningún poder, que son tan marionetas como los demás, pero lo mismo que los dragones enfurecidos escupen llamaradas, estos cuando abren la boca escupen mierda.

Porque cae mierda de todas partes, para que negarlo. Y aquí estoy yo, en medio de este campo de batalla, yo que no quiero ser guerrero, que quiero ser trovador. Porque esta guerra es una guerra perdida.

Todos los días se repite la misma cantinela. Me piden respuestas. Respuestas complejas cuando las reglas del juego eran más o menos conocidas. Respuestas imposibles cuando el firme del camino se ha vuelto de arenas movedizas.

-¿Y si...?
-¿Y si...?
-¿Y si...?

¿Y si la gente se callara y me dejaran respirar? ¿Acaso no saben que soy asmático? De sobras lo saben, lo que pasa es que cuando apetece vomitar estiércol, lo más prudente es tener una bacinilla cerca.

** Efemérides. Tal día coma hoxe...19 ó 25 de marzo


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao





marzo-20 1908 Os restos mortais de Curros Enríquez, gran impulsor do galego e da creación da RAG, son embarcados na Habana con dirección a Galicia.
marzo-20 1910 Falece en Vedra (A Coruña) o cóengo e erudito Antonio López Ferreiro, autor de varias novelas históricas e da Historia da S.A.M.I. Catedral de Santiago de Compostela. Emparentado cos donos -apelido Ferreiro- do Pazo do Cotón (Negreira).


marzo-21 1874 Nace na Coruña o compositor galego Andrés Gaos Berea, quen lle puxo música a varios textos na nosa lingua.
marzo-21 1948 Falece en Segovia o escritor galego Xosé Crecente Vega.
marzo-21 1995 Morre o cineasta, autor de varias películas en galego, Luciano Manuel (Chano) Piñeiro.


marzo-22 1863 Falece en Madrid Nicomedes Pastor Díaz, autor que, segundo o estudoso Ricardo Carballo Calero, escribiu o «primeiro texto de poesía propiamente lírica [tras os Séculos Escuros]» no noso idioma: «A alborada» (escrita en 1828).
marzo-22 1992 Falece o noiés Xosé Antón Avilés Vinagre, coñecido literariamente como Antón Avilés de Taramancos.
marzo-22 1997 Un exemplo de uso oral, público e colectivo do noso idioma: máis de trinta poetas do Batallón Literario da Costa da Morte lembraron a Avilés de Taramancos en Noia, facendo un recitado dos seus versos.


marzo-24 1878 Nace en Muxía o poeta Gonzalo López Abente.
marzo-24 1897 Nace no Pino o empresario, difusor e mecenas da cultura galega en Uruguai, Xesús Canabal.


marzo-25 1913 Con esta data, na Habana, asina o líder agrarista Basilio Álvarez a «Introducción» do libro inicial do seu amigo Ramón Cabanillas: No desterro.
marzo-25 1970 O xornal La Región, de Ourense, anuncia a falsa noticia da morte do escritor en lingua galega Celso Emilio Ferreiro.
marzo-25 1990 Falece en Compostela Ricardo Carballo Calero, quen fora o primeiro catedrático de galego da Universidade de Santiago. Defensor do Reintegracionismo lingüístico, tamén asinaba como Carvalho Calero.


É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

sábado, 17 de marzo de 2012

** Un día gris. Reflexións acertadas ou non...


SANXENXO. Julio Torres

Escribir reconforta ós escritores cando se ten algo que contar. Incluso cando non, din outros. Ver chover alegra os secos campos e enche de alegría os encoros. Hoxe choveu, estivo nublado. Foi un día gris, no que apenas agromaron os raios do sol que se quedou a xogar ó escondite por momentos, máis logo optou por botarse a durmir unha prolongada sesta. Desas sestas eternas das que te levantas desnortad@.

O que malo pode ser para algúns bo é para outros. E no tempo, tamén pasa. Iso lémbrame eses refráns que sempre teñen dúas caras e do que coido que xa vos falei nalgunha ocasión. Sempre, ou case sempre, hai un dito popular para todo. Marzo ventoso e abril chuvioso fan a maio florido e fermoso, entra en profunda contradición co de que ata o 40 de maio (o 9 de junio enténdese) non te quites o saio. ¿A cal lle faremos máis caso? Depende...

Máis alá de ditos e refráns, os días tristes chuviosos infunden reflexión e respeto tinguidos dun gris ácido. Nestes tempos de crise, a desilusión, a desmotivación, o desánimo e a decepción agroman entre unha poboación farta de abusos e peticións inxustas, namentres os verdadeiros culpables da crise (ou cando menos, os que máis) se pasean nos seus coches de gama alta e se rin dos sacrificios que teñen que pasar as clases medias e baixas. Eles, namentras, disfrutan de paraísos económicos e de lecer. De vez en cando fan zapping nos canales da televisión que emiten as penurias que pasan os parados ou os empregados que ven como se lles recortan dereitos e soldos.

Noutro canle da televisión , un banqueiro de constitución física de ouro macizo, cunha pensión próxima ós 3.000 euros mensuais, acércase a unha farmacia a levar varios medicamentos sen pagar un céntimo.

Novamente zapping. Sae un político que é diputado é concellal, e outro que é senador e concellal. Ambos perciben dietas e ven como as súas viaxes a destinos lonxanos. Ata China se fai falta, ou á útima feira de turismo.

Máis zapping: nunha canle falan de varios expresidentes que perciben soldos por ter sido presidentes de goberno, pero que non renuncian a eles incluso cando traballan en empresas privadas ou en institución públicas.

Preme outra tecla no mando da televisión. Un xulgado condena a cadena perpetua a un neno que roubou unha mazá, pois non tiña para vivir. Pola contra, altos cargos constitucionais serán declarados inocentes aínda que roubasen o ouro e o mouro de todo o planeta. A xusticia existe, pensan moitos cidadáns, namentres a crise leva por diante os seus poucos aforros. Outros, levoullos o seu banco de toda a vida por unha preferente estafa da que ninguén é culpable. O mundo ó revés pensa a poboación.

Cambio de canal unha vez máis: un político chega nese intre a un mercado ou plaza de abastas a facerse a foto de rigor na campaña, plaza que so visita de catro en catro anos co mesmo fin....

Un último intento: as últimas novas da Igrexa. A súa última campaña por recaudar fondos na Declaración da Renda. Na Cope, entrentanto, da comezo o programa de Deportes, feito polos memos que uns anos antes traballaban na Cadena Ser e que, a golpe de talonario, ficharon pola cadena da Conferencia Episcopal. Fan falta fondos para a Igrexa, aínda que non nota a crise. Soamente nos anunciantes nos seus diferentes medios de comunicación. Menos mal que son apolíticos e que están contribuínda na política de austeridade do Goberno. Menos mal...

Namentres, na cidade da Cultura de Santiago chove. A xente abre os paraugas, pero é incapaz de parar a multitude millóns de gotas de auga que caen por alí. Alguén di: “se fosen cartos, que ben nos virían...” Chove, chove con forza. O día está gris, moi gris. Preto de alí, na Lavacolla, alguén colle un avión destino aeoroporto de Castellón… Non obstante, a palabra crise non existe “crise, ¿que crise?” exclama alguén...

De fondo soa música. Unha voz transforma en marrón un día gris. Segue a chover. Lonxe de amaniar, a chuvia cae con máis forza...


martes, 13 de marzo de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...12 ao 18 de marzo


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao




marzo-12 1988 Primeiro número do xornal editado en Vigo, de información xeral, deseño innovador e considerable porcentaxe de edición en galego, Diario de Galicia.


marzo-13 1840 Nacemento en Lugo de Xoán Montes, autor da música do poema de Rosalía "Negra Sombra", presentado en Cuba en 1892. Importante músico galego.
marzo-13 2003 Falece en Madrid Lois Tobío, activo defensor da lingua galega, xurista e redactor, entre outros, do anteproxecto do Estatuto de Autonomía de Galicia no ano 1931.


marzo-14 2007 O Parlamento galego aproba unha proposición non de lei para solicitar do goberno que a lingua galega compute como mérito para ser funcionario municipal, tal como acontece xa en Cataluña e no País Vasco.


marzo-16 1887 Nace en Oza (A Coruña) o narrador e escritor José Francisco Lesta Meis, autor da novela Estebo. marzo-16 2007 Sinatura do primeiro protocolo de colaboración entre os departamentos de Política Lingüística dos gobernos catalán, vasco e galego, para traballaren coordinadamente no avance do plurilingüismo no Estado español.


marzo-17 1935 Fúndase en Vilagarcía de Arousa a sección galega da Falanxe Española, que había ter consecuencias tan nefastas para a cultura e o idioma galego nas décadas seguintes, durante a ditadura franquista.
marzo-17 2007 Cidadáns franceses maniféstanse en Béziers baixo o lema «Anem! Per la lenga occitana! Òc!» (Vamos! Pola lingua occitana! Si!), en defensa do occitano, idioma minorizado polo Estado francés, e que practicamente carece de protección lexislativa.


marzo-18 1702 Data de bautismo, e probablemente de nacemento (de ser bautizado no mesmo día, como era habitual) de Diego Antonio Cernadas de Castro, o crego ilustrado coñecido como o Cura de Fruíme. Na partida de bautismo non se recolle expresamente ese extremo de se o nacemento foi nese mesmo día ou non. Varios historiadores galegos dan outras datas de nacemento, incluso de ano.
marzo-18 1925 Morre o arcebispo de Santiago e poeta en lingua galega Manuel Lago González, que nos Xogos Florais do ano 1891 pronunciou o discurso "Gabanza da lingua Galega".
marzo-18 1951 Créase a Casa de Galicia das Palmas de Gran Canaria.





É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

domingo, 11 de marzo de 2012

** A aliteración doS SonoS


SANXENXO. Julio Torres

Suave e sibilinamente sixilosa susurráballe sempre os seus pensamentos sen saber que soían ser certos. Despois arrepentíase ó decatarse das súas equivocacións. Soas, na oscuridade, as súas bágoas espían máis un espíritu senlleiro e desconsolado. Un ser que escorregaba sobre os medos alleos e saltaba para salvalos. Contradictorias verbas e incoherentes prácticas tinguidas do sangue das candeas amarelas erguidas na mesa. Coas mareas subidas bañábase ansiosa e con elas baixas escapaba detrás das gaivotas. Significados difusos. Confusión. Dúas horas despois detíase pois os folgos precisaban vitaminas. Sentada no descampado as súas forzas desafiaban ós cortos soños profundos. Neles os mariñeiros pescaban nas barcas e as mulleres cosían as redes. Sintonía na desunión. As augas tranquilas e quedas. Todos estaban sans e salvos. Sobraban os minutos. Nuns segundos espertaba desperezándose sobre as herbas, consciente e confusa tras a silenciosa sesta. Sí, un sono vestido co disfraz de pesadelo.

luns, 5 de marzo de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...5 ao 11 de marzal


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao




marzo-05 1888 Nace, na cidade vella de Ourense, Ramón Otero Pedrayo, a quen se lle chamou "o patriarca das letras galegas".
marzo-05 1894 Curros chega á cidade da Habana, desde onde segue usando e defendendo o galego.


marzo-06 1906 Nace en Carballeda (Lugo) Maruxa Villanueva (M.ª Isaura Vázquez Blanco), actriz na emigración en Arxentina e gardesa da Casa-Museo de Rosalía dende 1971.
marzo-06 1924 Nace en Negreira o que será catedrático de Filoloxía Románica na Universidade de Salamanca, Xosé Luís Pensado Tomé.


marzo-07 1908 Morre en Cuba, no sanatorio do Centro Asturiano da Habana, o celanovés Manuel Curros Enríquez, figura do Rexurdimento e poeta civil da Galicia do século XIX.
marzo-07 1970 Constitúese en Ourense a Agrupación Cultural Breogán.


marzo-08 1878 Primeiro número de El Eco de Galicia, fundado na Habana por Waldo Álvarez Insua.
marzo-08 1917 Morre na Coruña o poeta Eduardo Pondal.
marzo-08 Día internacional da muller traballadora. As mulleres contribuíron moi directamente á transmisión interxeracional da lingua e da cultura galegas ó longo dos tempos.


marzo-09 1695 Nace en Vilafranca do Bierzo, onde temporalmente residían seus pais, o erudito e ilustrado galego Pedro Xosé García Balboa, coñecido como o Padre Frei Martín Sarmiento, o grande investigador e defensor do galego no século XVIII.
marzo-09 2002 Falece en Vigo o escritor Carlos Casares Mouriño, presidente do Consello da Cultura Galega.


marzo-10 Día da clase obreira galega, un sector social que maioritariamente empregou a "lingua proletaria do meu pobo", na expresión do poeta Celso Emilio Ferreiro.


marzo-11 1860 Nace en Ourense o xurisconsulto, periodista e poeta, Alberto García Ferreiro.
marzo-11 1881 Curros Enríquez é definitivamente absolto pola audiencia de apelación da Coruña tras a condena inicial da de Ourense pola publicación do poemario Aires da miña terra.


É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

sábado, 3 de marzo de 2012

** Respostas nunha clase de relixión...

Algunas respuestas son verdaderas de alumnos algo despistados a preguntas de exámenes rutinarios en clase de Religión. Están tomadas del libro Anécdotas de profesores (Carlos G. Costoya, Styria, Barcelona 2010).

¿Qué es el Génesis?
– El mejor grupo de rock de la historia.

¿Quién fue Moisés?
– El protagonista de la película ‘Los Diez Mandamientos.’

¿Quién es Dios?
– Es un concepto muy difícil de definir porque como no existe no se puede decir.

¿Qué es la fe?
– Es un don que da Dios para entender a los curas en misa.

¿Qué es el Arca de la Alianza?
– Es un arca escondida en Egipto que fue encontrada por Indiana Jones en la película ‘En busca del arca perdida’.

Menciona una parábola de Jesús.
- La parábola del fariseo y el republicano. [Publicano]

¿Cuáles son los santos lugares?
– Santiago de Compostela, Santa Cruz de Tenerife, y San Sebastián.

¿Qué es el Apocalipsis?
– El libro que sirvió de inspiración a la peli ‘Apocalipsis Now’.

¿Qué es un sacerdote?
– En la iglesia hay dos tipos de curas: los que creen en Dios y los que no.

¿Qué es la Santísima Trinidad?
– El padre y el hijo y la paloma que vive con ellos.

¿Cómo se convirtió san Pablo?
– Se cayó de un caballo por el susto que le dio Jesús.

¿Qué fue la Torre de Babel?
– Fue la primera escuela de idiomas del mundo.

¿Cómo se ha de resistir a la tentación?
– La mejor forma de evitar la tentación del demonio es dejar que te tiente, tú caes, y luego sales.

¿Cuántas cosas son necesarias para recibir bien la Sagrada Comunión?
– Ponerse bien en la fila, estar atento para que no se te cuelen, levantar un poco la cabeza y abrir bien la boca para que te entre fácil la hostia.



REMITIDO POR: Rosa M.
Colaboradora de A Lareira Máxica

luns, 27 de febreiro de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...Do 27-02 ó 04-03


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao




02febreiro-28 1981 Morre en Vigo Álvaro Cunqueiro, quen prognosticara «mil primaveras máis» para o noso idioma.
02febreiro-28 1988 Acta de Constitución formal da Mesa pola Normalización Lingüística (MNL), entidade non gobernativa e popular que nace coa única finalidade de promover e defender o uso do galego.
02febreiro-28 2005 O idioma galego chega ós Oscar de Hollywood coa película Mar Adentro, que apostou por diálogos multilingües.


02febreiro-29 2000 A Universidade de Santiago inaugura a nova Facultade de Xornalismo.

03marzo-01 1867 Primeiro número da publicación luguesa El Progreso.
03marzo-01 1931 Vicente M. Risco publica n'A Nosa Terra o artigo «A ideología do nacionalismo exposto en esquema».
03marzo-01 1994 Comeza a funcionar o Centro de Investigacións Lingüísticas e Literarias Ramón Piñeiro, na Barcia (Santiago).


03marzo-02 1856 Celébrase o Banquete de Conxo, acto de confraternidade entre estudantes e artesáns no que Eduardo Pondal fai lectura dun dos seus poemas, e que tamén se converteu nun símbolo do Rexurdimento.

03marzo-03 1860 Os irmáns De la Iglesia publican na Coruña a revista monolingüe en galego O vello do Pico Sagro.


03marzo-04 1881 Comeza na Coruña o xuízo de apelación de Curros tras a sentenza condenatoria do xuíz de Ourense pola publicación do poemario Aires da miña terra. Duraría dous días: o propio día 4 e o seguinte.
03marzo-04 1936 Falece na Coruña Antón Villar Ponte, cando era deputado do PG nas Cortes da II República.
03marzo-04 1948 Aparece o primeiro número de Alborada, revista do Centro Galego de Barcelona. Ó longo dos anos ofrecerá moitos textos en lingua galega.
03marzo 04 1962 Nace a tradutora e poeta Xela Arias.

sábado, 25 de febreiro de 2012

** Testigo de excepción, de Francisca Aguirre

Un mar, un mar es lo que necesito.
Un mar y no otra cosa, no otra cosa.
Lo demás es pequeño, insuficiente, pobre.
Un mar, un mar es lo que necesito.
No una montaña, un río, un cielo.
No. Nada, nada,
únicamente un mar.
Tampoco quiero flores, manos,
ni un corazón que me consuele.
No quiero un corazón
a cambio de otro corazón.
No quiero que me hablen de amor
a cambio del amor.
Yo sólo quiero un mar:
yo sólo necesito un mar.
Un agua de distancia,
un agua que no escape,
un agua misericordiosa
en que lavar mi corazón
y dejarlo a su orilla
para que sea empujado por sus olas,
lamido por su lengua de sal
que cicatriza heridas.
Un mar, un mar del que ser cómplice.
Un mar al que contarle todo.
Un mar, creedme, necesito un mar,
un mar donde llorar a mares
y que nadie lo note.

AUTORA DO POEMA: Francisca Aguirre.















RECUNCHO LITERARIO ENVIADO POR: Alvariño
Colaborador de A Lareira Máxica

mércores, 22 de febreiro de 2012

** Un disfraz moi orixinal sen gastar un euro...


SANXENXO. Julio Torres

En carnavais a xente disfrázase para aparentar o que non é, pero que en algúns casos quixo ser. Búscase sobre todo a diversión e pasalo ben. Facer disfraces, mercalos... Sempre, cando chega esta fecha, a miña máquina do tempo volve e retrocede anos atrás ó acorde do tango de Carlos Gardel. Ó lonxe, un eco difuso pero moi claro e brilante como a luna chea volve a repetir incesante: "Volver con la frente marchita las nieves del tiempo, platearon mi sien sentir que es un soplo la vida, que 20 años no es nada que febril la mirada errante en la sombras te busca y te nombra. Vivir con el alma aferrada a un dulce recuerdo que no ha de volver..."

Entremezclada con esta lembranza xurde a daquel profesor de Lingua española do Instituto, dos meus tempos de bacharelato. Manolo, que así se chamaba, era unha persoa singular. Baixo a súa penetrante barba negra, das súas gafas oscurecidas de cú de botella, do seu maletín de coiro que portaba case coma unha prolongación do seu corpo, agochábase un mestre de verbo fácil e fluido, un mago das palabras e un bo comunicador. Un profesor do século pasado, nunca mellor dito. Pois ben, adoito acordarme deste profesor que lle puxo un reto a toda unha clase días antes de carnavais: "me voy a disfrazar en carnavales pero ninguno de vosotros me va a reconocer, ya lo veréis". Dito e feito. Acertou de pleno. Bueno, sí soubemos de que iba disfrazado. Non ía disfrazado de pirata, de troglodita, de muller, nin de calquera disfraz que poidades imaxinar. Non, non. O seu difraz foi moi orixinal e non se gastou un euro en mercar ningún traxe. Ben é certo, que tivo que ter necesariamente gastos indirectos pois as cousas non se fan por arte de maxia...

¿De que se disfrazou? ¿Como o recoñecemos? Digamos que foi so a súa voz a que nos axudou a descubrilo. O único. O seu verbo fácil e fluido foi o único que nos permitiu adiviñar quen se agochaba detrás da súa voz. Ía disfrazado de Manolo, pero dun Manolo distinto. Foi ben difícil ver a aquel profesor de Lingua sen o seu maletín, sen as súas gafas de cú de vaso oscurecidas, e, sobre todo, sen aquela espesa barba que recubria a súa faciana. Velo espido do cuello para riba, barbilampiño, foi ver como a Monchito, o títere de José Luis Moreno, en lugar a Valle Inclán. Aínda que o último quizás non sexa o arquetipo máis parecido.

Abofé que nos sorprendeu. Moito. Coss meses recobraría o seu aspecto habitual, pero sempre me acordo del por estas datas pois "20 anos non son nada"...

luns, 20 de febreiro de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...20 a 26 de febreiro


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao





02febreiro-20 1966 Falece en Madrid o crego e literato ourensán Antonio Rey Soto.


02febreiro-21 Día internacional da Lingua Materna.
02febreiro-21 1894 Manuel Curros Enríquez embarca na Coruña, como emigrante, nun barco en que por esta razón de seguro que se falaba moito galego entre os seus pasaxeiros, en dirección á Habana.
02febreiro-21 1900 Morre en Santiago o ideólogo do rexionalismo conservador galego, Alfredo Brañas. Ás veces atópase citado, erroneamente, como día da morte o 22, data esta do Certificado de Defunción do Rexistro Civil de Santiago.

02febreiro-22 1969 Primeiro número da revista quincenal Chan, dirixida dende Madrid polo xornalista e escritor Borobó (Raimundo García Domínguez).

02febreiro-24 1837 Nace en Santiago Rosalía de Castro, a grande autora do Rexurdimento, símbolo de Galicia.
02febreiro-24 1877 M. Curros Enríquez gaña o Certame Poético de Ourense, que o faría moi popular como poeta no noso idioma, con tres poemas en galego: «A Virxe d'o Cristal», «O gueiteiro» e «Unha boda en Einibó».
02febreiro-24 1985 Inicia as súas emisións, en probas, a Radio Galega, o que supuxo un impulso fundamental na difusión e promoción do idioma propio de Galicia.
02febreiro-24 1996 Aparece na Rede Vieiros, primeiro xornal electrónico en galego.

02febreiro-25 1995 A Real Academia Galega acorda, en sesión plenaria, aprobar unha revisión e actualización das Normas ortográficas e morfolóxicas… que foran elaboradas no ano 1982.
02febreiro-25 2000 Homenaxe da USC ó profesor e escritor Xesús Alonso Montero, co gallo da súa xubilación como catedrático emérito de Literatura Galega.


É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

sábado, 18 de febreiro de 2012

** Radio Futura, un grupo musical referencia dos 80


SANXENXO. Julio Torres

Radio Futura foi, sen dúbida, un dos mellores gupos do panorama do pop español. Nacido en 1979 triunfou nos 80 e disolveuse a principios dos 90. A banda dos irmáns Santiago (Juan Perro) e Luis Auserón e do guitarrista Enrique Sierra (que morreu onte en Madrid) marcaron tendencia. Lémbrome que era un dos grupos asiduos dun programa mítico de mediados dos anos 80. ¿Cal? La Bola de Cristal, aquel programa que se emitía os sábados polas mañáns e do que xa vos falei neste blog.

Do seu repertorio quédome, entre outras, coas seguintes cancións:









** Los móbiles también sirven para...ojo!!!




REMITIDO POR: Jose
Colaborador de A Lareira Máxica

luns, 13 de febreiro de 2012

** Dor de Alma


SANXENXO. Mary Camiña

Hai acontecementos que fan encollela alma. Encóllese, encaracólase, engrúñase, e así permanece días e días, nos que non es persoa nin nada, simplemente un corpo que se move por inercia. Nin dormes, nin queres pensar, porque alma está encollida e non quere falar.

Pero entón, a alma comeza a removerse e quere gritar e doe, doe moito moito. Non queres deixarlle gritar por medo a que doia ainda máis, e intentas facela calar. O pouco que dormes convértese nun pesadelo e todo o que sucede ao teu redor parece un mal soño do que has despertar dun momento a outro. Pero non, nin é un soño nin has despertar.

A alma, que segue adoecendo por gritar farate enfadar e gritar e chorar sen consolo, para despois ir acougando.

E amosarache que a realidade é a que é, chea de cousas malas, pero tamén moitas boas. E a alma debece por agarrarse ás boas: a cada sopro de aire, a cada raiola de sol, a cada sorriso dos nenos, a cada caricia do ser amado, a cada alento de vida...

A alma comeza a te encher por dentro, a facelas paces coa realidade, co mundo no que vives e a desaparecen os pesadelos.

Co tempo, só quedará unha cicatriz, un recordo, que ás veces doe, pero poderás sentir e rir e dormir e disfrutar da vida, xa non querrás despertar porque nunca foi un soño...e a túa alma xa non está encollida.

** Efemérides. Tal día coma hoxe...Do 13 ó 19 de febreiro


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao




02febreiro-13 1958 Falece no seu Lugo natal o escritor Luís Pimentel.

02febreiro-14 1976 Falece na Coruña o escritor e etnógrafo Leandro Carré Alvarellos.

02febreiro-15 1784 Comeza a funcionar a ilustrada «Real Sociedad Económica de Amigos del País de Santiago», importante institución cultural en Compostela.
02febreiro-15 1910 Primeiro número do xornal ourensán La Región, que nas últimas décadas incrementou a presenza do idioma galego nas súas páxinas e suplementos.
02febreiro-15 1940 Morre na Coruña Manuel Lugrís Freire, quen pronunciara o primeiro discurso político no que un orador utilizaba exclusivamente o galego.
02febreiro-15 1944 Constitúese formalmente o Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento, que viña substituír o histórico Seminario de Estudos Galegos, espoliado polos sublevados franquistas.
02febreiro-15 1967 Fúndase en Pontevedra a Asociación Amigos da Cultura, que declaraba como fins primordiais «a defensa e a promoción da cultura e do idioma galego».

02febreiro-16 2000 Faleceu ós 49 anos de idade o cantautor Suso Vaamonde, un nome importante na difusión da canción galega.
02febreiro-16 2007 Pecha na Coruña a exposición Galicia, a forza da palabra, dedicada ó centenario da Real Academia Galega.

02febreiro-18 1879 Nace en Santa Cruz de Arrablado (Ourense) o crego poeta, dramaturgo e bibliófilo, Antonio Rey Soto.
02febreiro-18 2000 A Fundación Barrié de la Maza e o Instituto da Lingua Galega crean a Biblioteca Filolóxica.




É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).

xoves, 9 de febreiro de 2012

** Patos


SANTIAGO DE COMPOSTELA. Alvariño



¿ Relato con puntito nostálgico? Decididamente, sí. Hoy va de patos. La saga “Cabras” queda aplazada por ahora. Me temo que la gran mayoría de pinceles y brochas de maquillaje proceden de la lejana China, productividad muy alta, calidad mejorable, así que no descarto nuevas desventuras en el futuro.

Al tema de hoy: patos. No recuerdo donde he leído la siguiente frase: “El pato es feliz en su sucio charco porque no conoce el mar”(Antoine de Saint Exupéry).

¿Nadan los patos en el mar? Yo nunca los he visto, la verdad. En ríos y lagunas, sí. Tampoco importa mucho este detalle. Aquí, mar o río es complemento circunstancial carente de relevancia. Tanto mar como río significan libertad, naturaleza, belleza.

El estanque es otra cosa. Tiene agua, eso sí. Agua estancada, nada que ver frente a la inmensidad del mar y al frescor de la brisa. Las palabras “estanque” y “patos” me devuelven a mi infancia, a la alameda de Santiago. Cierro los ojos y veo a una niña de unos cuatro o cinco años que corretea feliz en las inmediaciones del estanque. Tanto me gustaban los patos que mi padre me construyó un pequeño estanque en casa y, por supuesto, tuve patos. Patos que vinieron a casa siendo patitos comprados en el mercadillo de Padrón.

No sé si mis patos fueron felices en su minúsculo estanque, pero salud y energías no le faltaban al condenado que me atacó una mañana de verano. Tanto debí atosigarlos que cierro los ojos y lo veo corriendo enfurecido detrás de mi y si me acuerdo de la estación es porque temí por la integridad de mis piernas desnudas. No os imagináis la mala leche y la velocidad de crucero de un pato cabreado, se puso como un histérico. Lo confieso, tuve miedo y corrí a refugiarme en casa. Menos mal que eran otros tiempos y la puerta estaba abierta. Este acontecimiento fue crucial, ya nada volvió a ser igual, aquel pato se reveló como un auténtico depredador de la sabana.

Lo que no recuerdo es qué fue de los patos, dónde acabaron, morirían de viejos, cuál será la esperanza de vida de un pato. No sé..., no sé..., conociendo a mi madre y a mi abuela, y conociendo el carácter agriado del pato líder, mucho me temo que tuvo que ser una ejecución limpia y rápida, un golpe seco de hacha en el madero. Pato a la orange, como diría la Sardá.

Pues, para ir acabando, a veces, mi vida se me antoja vida de pato de estanque. ¿Es feliz el pato nadando en su sucio estanque? Si no ha conocido otro mundo, puede que así sea. Lo que pasa es que las personas no somos patos y bien sabemos que detrás de las montañas hay otros lugares más bonitos, otras sensaciones mejores. Pero, aquí estamos, chapoteando, dando vueltas de un lado para otro, víctimas de nuestros miedos, hasta volvernos seres neuróticos. A veces, también pienso que de haber tenido otra vida, quizás no soportaría determinadas circunstancias adversas que el destino me ha colocado en el camino. Será que nunca he tenido algo mejor, será que los patos y las personas nos parecemos.


Alvariño.

luns, 6 de febreiro de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...6 a 12 de febreiro.


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao




02febreiro-06 1927 Nace en Ribadeo o escritor Daniel Cortezón Álvarez, que cultivou a novela, o ensaio e o teatro, en galego e castelán.

02febreiro-07 1876 Número 1 do xornal O Tío Marcos da Portela, editado en Ourense, que foi o primeiro periódico da nosa historia escrito integramente en galego.
02febreiro-07 1908 Morre en Cuba, no sanatorio do Centro Asturiano da Habana, Manuel Curros Enríquez, figura do Rexurdimento e poeta civil da Galicia do século XIX.

02febreiro-08 1835 Nace en Ponteceso o poeta do Rexurdimento Eduardo Pondal Abente, autor dos versos do Himno Galego.
02febreiro-08 1846 Nace en Astorga o que podemos considerar primeiro gran editor coñecido de obras en galego da nosa Historia (co que iso supuxo de pulo para o noso idioma), e ademais 2º presidente da RAG tras Murguía: Andrés Martínez Salazar.

02febreiro-11 1899 Vén ó mundo Evaristo Correa Calderón, un deses significativos escritores vangardistas en lingua galega.
02febreiro-11 1910 Nace en Ourense o investigador en temas históricos galegos e escritor, Xurxo Lorenzo Fernández, irmán do etnógrafo Xaquín Lorenzo, Xocas.
02febreiro-11 1993 Decreto polo que se crea o Centro de Investigacións Lingüísticas e Literarias Ramón Piñeiro (dende 1997 Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades), que fai pescudas basicamente sobre cuestións lingüísticas e literarias en galego.

02febreiro-12 1863 Nace en Sada Manuel Lugrís Freire, escritor, un dos fundadores da Real Academia Galega e o primeiro en pronunciar en público un discurso político en galego.
02febreiro-12 1918 Nesta data constitúese en Lugo, coa organización de E. Correa Calderón, a Irmandade da Fala desta cidade.
02febreiro-12 1980 Falece en Compostela Manuel Rubén García Álvarez, historiador galego natural de Ribadavia.

domingo, 5 de febreiro de 2012

** Destapan que NovaGalicia Banco estafó a miles de galleg@s


SANXENXO. Julio Torres

Sí, efectivamente las antiguas Caixa Nova y Caixa Galicia han estafado a miles de galleg@s. El corralito financiero ha llegado a Galicia, si bien la mayoría de los gallegos aún no lo saben. Se estima en Galicia una cifra cercana a los 100.000 afectados en un producto que se llama participaciones preferentes. La gente contrató en su momento un producto que pensaba que era un depósito a plazo fijo recuperable en cualquier momento. ADICAE está haciendo campañas de información en los medios de comunicación sobre este engaño masivo, que también han llevado a cabo otras 51 entidades bancarias. La mayoría de la gente no lo sabe y la que empieza a descubrir de que va todo esto, pone el grito en el cielo con el lógico estupor al ver que su dinero ha sido invertido a perpetuidad y YA NO LO PODRÁ RECUPERAR (o por lo menos, todo). ADICAE recuerda la importancia de no quedarse de brazos cruzados, informarse y de unirse para llegar a los tribunales de justicia si no se devuelve el dinero estafado.

Si usted ha contratado preferentes debería preocuparse y no quedarse de brazos cruzados. Sepa que nunca va a recuperar su dinero invertido. Si tiene suerte, y sólo si tiene suerte, los expertos auguran que recuperarían sólo la mitad, y eso después de un largo periodo de tiempo.

Curiosamente, los antiguos directivos de ambas cajas se jubilaron con pensiones INDECENTES, con el beneplácito de políticos y el Banco de España.

A todo esto, ni el presidente del gobierno español, Mariano Rajoy, ni el gobierno de la Xunta de Galicia -autoproclamado impulsor de las dos cajas gallegas, ahora NOVAGALICIA BANCO- han dicho nada, no les interesa, a pesar de que los dos grupos políticos de la oposición, PSOE Y BNG le han pedido que intervenga y defienda a los consumidores, ayudándoles a recuperar su dinero. Muchas de estas personas habían invertidos los ahorros de toda una vida en estas preferentes, creyendo que estaban invirtiendo en un depósito de renta fija pues la persona de confianza de su caja de ahorro le había asegurado que era un producto que era totalmente seguro y no perdería el dinero invertido. Una mentira que ha quedado, como se ve, al descubierto.

Mientras los ex directivos de Caixa Galicia y Caixa Nova disfrutan de un retiro dorado, retiro sin que ni el Banco de España ni ningún gobernante haya hecho nada para prohibirlo. Así funciona el poder en España. Unos mandan y otros consienten. Parece claro de que lado se posicionan los dirigentes políticos, del lado de los banqueros. La proximidad de las elecciones gallegas hace que no quieran que la gente se entera de toda esta estafa e intenten acallar determinados medios de comunicación afines o, cuando menos, retrasar su emisión y desplazar esta noticia que bien pudiera ser de apertura a lugares secundarios de informativos o prensa, intentando así que pase lo más desapercibida posible. Una falta de respeto para todos los gallegos. Claro que a estas alturas nada nos extraña ya del proceder de los políticos y banqueros. No les interesa perder votos a unos y dinero a otros...


MÁS INFORMACIÓN DE RECOMENDADÍSIMA LECTURA:
** Participaciones preferentes: 52 bancos o cajas implicadas, 700.000 ahorradores engañados y el Estado... "¿digamelón?" ** Un corralito financiero en Galicia ** Adicae cifra en más de 70.000 las personas afectadas en Galicia por la comercialización de participaciones preferentes ** La oposición reclama a la Xunta que defienda a los "miles de afectados" por las preferentes de Caixa Galicia y Caixanova ** ADICAE agrupa a los afectados por las preferentes y otros productos tóxicos de ahorro. Información de canjes, escritos para presentar y la estrategia para reclamar totalmente actualizada

martes, 31 de xaneiro de 2012

** Máis que un amigo...

luns, 30 de xaneiro de 2012

** ¿Quen son realmente bos actores ou boas actrices?


SANXENXO. Julio Torres

Non estou dacordo cando escoitar falar de que tal actor/actriz é un bo actor/actriz e que xa ten non sei cantos grandes premios, que particpa en grandes películas e que é o protagonista de moitas delas,...

Modestamente, considero que un bo actor/actriz non ten porque ser (como sucede en bastantes casos) o que máis películas fai, nin que o que máis papeles protagonistas acapara, nin o que máis premios obtén nin tantas outras variables que non me valen para calibrar a valía dun actor ou actriz.

Estámonos olvidando do que conleva a palabra actor/actriz. É unha persoa que interpreta un papel. Dito o cal debemos dicir que un actor interpreta. Se se interpreta a sí mesm@, para min non é actor/actriz. So é unha prolongación del/la mesm@. Un exemplo de andar por casa: se un político se interpreta a sí mesmo, en realidade non é unha interpretación, pero se por exemplo unha persoa que é firme defensora da dictadura lle da vida a un personaxe que defende a capa e espada a democracia non está sendo ela para nada. Se se mete tanto no papel que consigue aparentar o que non é para min sería un bo actor/actriz.

Doutro lado, para min o bo actor ou actriz é aquel que sabe cambiar de rexistro e non está encasillado nun mesmo papel ou nuns cantos, senón que está aberto a calquera tipo de personaxe, moi diferentes uns de outros: bo, malo, intelixente, parvo,....En definitiva, aquel que é capaz de ir cambiando de tipoloxia de personaxe e non se encasilla como aventureiro, ou o gracioso de turno, por poñer so dous exemplos.

Lémbrome daquela pregunta que facían hai uns anos no desaparecido programa "Lo + Plus" onde acostumaban a preguntar "¿no tema encasillarse?". Pois iso...

Para min un bo actor ou actriz é aquel/la que non se interpreta a sí mesmo e que fixo papeles moi variados, incluso sen ter gañado ningún premio (os premios son moi relativos e moi inxustos ás veces, se ben noutras sí son merecidos), ou sen ter sido protagonista nin ter participado nunha gran superproducción. Os bos actores ou actrices non teñen porqué ser famosos. ¡Non!. Poden selo como non. Unha cousa é a fama de ser bo actor ou actriz, e outra ben distinta a valía e o arriscarse a facer papeles de todo tipo e con personaxes de moi diverso perfil. Istos últimos seguramente sexan, se o fan ben, mellores actores ou actrices pois teñen un amplio repertorio e non están encasillados. Loxicamente, haberá bos actores ou actrices que tamén sexan famosos.

domingo, 29 de xaneiro de 2012

** Efemérides. Tal día coma hoxe...Do 30-01 ó 5-02-12


NEGREIRA. X. Amancio Liñares Giraut & Antonio Puentes Chao




30 xaneiro 1886 Nace en Rianxo Afonso Daniel Rodríguez Castelao (1886-1950), símbolo e guieiro do nacionalismo galego contemporáneo. O atalieiro do galeguismo no século XX.


31 xaneiro 1809 As tropas francesas napoleónicas ocupan Vigo, traendo con elas os sons da lingua francesa ás rúas da cidade olívica.


1 febreiro 1946 Empeza a publicarse en Santiago o xornal vespertino La Noche, que abriría as súas páxinas ás colaboracións en lingua galega.
1 febreiro 1947 Falece na Coruña o músico José Baldomir, autor de moitas composicións sobre textos de poetas galegos.
1 febreiro 1991 Primeiro número da revista xeracional dos anos 1990 Anima+l, dirixida por Xelís de Toro. 02febreiro-02 1827 Nace en Santiago Francisco M.ª de la Iglesia, o autor da que sería a primeira obra teatral en galego que foi levada a escena: A fonte do xuramento.


2 febreiro 1882 Na Coruña ve a luz outra das poucas revistas que no século XIX teñen a particularidade de seren monolingües no noso idioma: A fuliada.
2 febreiro 1923 Neste día falece, con case 90 anos, Manuel M. Murguía, o gran historiador e promotor do galego no século XIX e inicios do XX. Foi o esposo de Rosalía de Castro e primeiro presidente da Real Academia Galega.


3 febreiro 1877 Primeiro número do xornal El Avisador Galaico, publicado en Cienfuegos (Cuba), dirixido por Domingo Devesa e José Porrúa.


5 febreiro 1915 Primeiro número da revista Estudios Gallegos, publicada en Madrid por Aurelio Ribalta e que inclúe as sinaturas de Porteiro Garea, López Aydillo e Rodrigo Sanz, entre outros. En castelán e galego.




É este un traballo de cronoloxía realizado polos profesores Antonio Puentes Chao (Lingua e Literatura Galegas) e X. Amancio Liñares Giraut (Xeografía e Historia).